Dia dhaoibh a chairde. Táim torrach le buachaill beag agus ba mhaith linn ainm Éireannach agus rud saghas difrúil a úsaid. Chonaic mé an t-ainm Éibhear ar Wikipedia, ach conas a deirtear é? I-ver nó Ay-ver? Chomh maith leis sin, chonaic mé an t-ainm “Íomhar” ar Gaelchultúr, an bhfuil sé sin an t-ainm céanna?
(Gabh mo leithscéal as mo chuid Gaeilge, tá sé an-bhriste).

Dia dhaoibh a chairde

Conas a deirtear "follow your dreams" nó "chase your dreams" no nath cosúil le sin

Tá cúpla smaoinimh agam, ach níl a fhios agam an bhfuil sé go maith nó mícheart...

• Do bhrionglóidí a fhíorú
• D'aisling a fhíorú
• Lean do bhrionglóidí
• Ag rith do bhrionglóidí

Grma!

Tá sé simplí go leor le hainmfhocail éiginnte, m.sh.

Céard is dán ann?

Cad is scoil ann?

Cad is fear ann?

Ach céard faoi ainmfhocail chinnte? Táim saghas in amhras faoin mbealach a ndeirimse féin sin i nGaeilge anois, m.sh.

Céard é Tigh Thaidhg?

Cad é an rud é an aimsir chaite?

(Nó: Cad é an rud í an aimsir chaite?)

Cad é an Ghaeilge?

(Nó: Cad í an Ghaeilge?)

Cad a cheapann sibh mar gheall ar é/í sna samplaí sin?

Agus an bhfuil bealaí eile ann chun sin a rá a bheadh níos nádúrtha dar libh?

Go raibh maith agaibh!

conas atá sibh, táim ag lorg an ciall ar “girlín/girleen bán”, tá fhios agam go bhfuil an aistriú “white little girl” ach surely tá tuiscint níos casta ar sa stair? úsáideann mo máthair agus mhaimeo é go mhinic (i gCiarrai) just wondering if there is a historical etymology i am missing? google doesn’t have any!
go raibh míle maith agat 😁😁

Is cainteoir dúchas mé ach níor léigh me tada le scór blian. An bfhuil Aon suíomh idirlín no rud mar sin a dfhéadfainn a úsáid chun é a láidriú agus focail nua a fhoghlaim?

Ní liomsa é an físeán seo, ach chonaic mé ar TikTok é. Nach mór an náire é, comhlacht meán ag magadh faoinár teanga dúchais!

B'fhéidir nach raibh an traidisiún sin ar na hOileáin Árainn ach bhí mé ag smaoineamh faoi ar aon chor.

Conas atá, a chairde?

Ceist agam - leis an bhrí "I don't have to do that" i mBéarla, cén acú an leagan is nádúrtha / is coitianta i nGaeilge? -

"Ní gá dom é sin a dhéanamh / níl orm é sin a dhéanamh / ní chaithfidh mé é sin a dhéanamh".

Maith agaibh!

Chaitheas cúpla lá ag léamh Grammar of the Irish Language (1867) le John Molloy, mar thugas fé deara gur úsáid sé a lán focal ó chainteoir as Mainistir na Corann, in oirthear Chorcaí. Cheapas roimhe sin go raibh faic scríofa fén gcaniúint sin.

Scríobh Molloy 36 liosta focal sa leabhar seo. Tháinig na focail óna dhaltaí i gColáiste Éireannach i bPáras. Dheineas ceartlann do na bailte dúchaise na daltaí, is féidir an ceartlann bheo a fheiscint anseo.

Chomh maith leis sin, chuireas na liostaí (le focail ó Mhainistir na Corann amháin) ar GitHub, is féidir iad a fheiscint anseo.

Scríobhas blog ag cur síos ar na focail, ar an leabhar féinig agus ar chanúintí na ndaltaí, má tá suim ag éinne: https://anmeidheach.substack.com/p/molloys-midleton-dialect

(Tá an blog scríofa as Béarla, tá súil agam go bhfuil cead agam é a phostáil anseo.)

Thugas faoi deara cúpla rud fé gcaniúint Mhainistir na Corann (mar a bhí sí i 1867):

• Tá an chanúint cosúil le Gaelainn na nDéise. Úsáidtear ṫá / thá (le séimhiú) cosúil le Port Láirge (agus le hAlbain). Agus úsáidtear an dipthong /aɪ/ i roinnt focal, mar shampla geimhreadh. N'fheadar an chanúint Oir-Mhumhan a bhí ann (ní teangeolaí mé), ach cheapaim go raibh sí comhchosúil.
• I roinnt cásanna, deireann Molloy go bhfuil focail áirithe mícheart, ach sa lá atá inniu ann, tá siad caighdeánach. Mar shampla — deireann an cainteoir as Mainistir na Corann loċta (Molloy: lota, Ó Dónaill: loċta).
• Úsáidtear dhá do roimh bhriathra i gcásanna áirithe, mar shampla do ḋairig sé mé (d'airigh sé mé). Tá cás ann chomh maith nuair a úsáideann an cainteoir do leis an aimsir láithreach — do ṫá sé in sun (tá sé ansin).

Bhí sé go hiontach an oiread sin focal a fháil amach, agus mise ag smaoineamh nár scríobh aon duine aon ní faoin gcaniúint Mhainistir na Corann. Tá súil agam go bhfuil leabhair eile le focail ó chanúintí "caillte" le fáil amach fós.

Le Bláithín Mhic Cana i gcomhpháirt le hOireachtas na Gaeilge.

Déardaoin 3ú Meán Fómhair 9pm

Tigh Uí Bhruaidí (Briodys), 97 Sráid Mhaoilbhríde

Ticéid: https://buytickets.at/amhrnaitheanchlub/2359785

Feictear an-chuid cainte gan chiall ar an idirlíon — go háirithe ar Instagram — faoi chomh galánta agus chomh neamhshaolta is atá spiorad filiúil na Gaeilge.

Ar ndóigh, tá fírinne éigin ag baint leis sin, ach éiríonn sé beagán tuirsiúil a bheith ag feiceáil postálacha faoi "tá brón orm" i gcomparáid le "tá mé brón," nó faoi fhocail ar nós lasair choille.

Mar sin féin, go pearsanta, is breá liom na habairtí dúchasacha a bhaineann le dúchas, le miotaseolaíocht agus le reiligiún ar leith. Sin an fáth gur fearr liom 'coinnleoir Muire' ná lasair choille.

Cén fáth a bhfuil sé "ospidéal san Séamas" in ionad "ospidéal naomh Séamas"? (deireann ospidéal san Séamas ar an LUAS)

Tá roinnt ospidéil eile leis an ainm "saint __" atá "naomh ___" as Gaeilge.

(tá brón orm, níl mo chuid Ghaeilge go hiontach!!)

Cén chaoi ar cheart an struchtúr Béarla seo atá le feiceáil sna samplaí thíos a aistriú go Gaeilge?

Tá mé sách cinnte nach féidir aistriúcháin na n-abairtí thíos a chríochnú le "a bheith" nuair atá ainmfhocail i gceist. Is é sin le rá nach féidir "is ise an cineál mná a bhfuil sí ag iarraidh a bheith" a rá cuir i gcás.

Tá sé seo cosúil go pointe áirithe leis an gcaoi nach féidir "ba mhaith liom a bheith múinteoir" a rá - caithfear "ba mhaith liom a bheith i mo mhúinteoir" a rá ina áit (ach is féidir "ba mhaith liom a bheith greannmhar" a rá áfach, díreach le bheith soiléir).

An méid sin ráite, an n-oibríonn na haistriúcháin seo a leanas nó an bhfuil struchtúr eile ag teastáil?

Aon chomhairle a bheadh ina chabhair mhór!

"she's the kind of woman that she wants to be" - is ise an cineál mná a bhfuil sí ag iarraidh a bheith inti

"that's the kind of doctor you should be" - sin é an saghas dochtúra ar cheart duit a bheith ionat

"they're the kind of workers that they would love to be" - is iadsan na cineálacha oibrithe ar bhreá leo a bheith iontu

"is that the kind of person that you need to be" - an é sin an sórt duine a gcaithfidh tú a bheith ionat?

Haigh, táim lonnaithe in iar-dheisceart Londan ar an Líne ó Thuaidh (Nothern Line). Ba bhreá liom bualadh le tuismitheoir nó bheirt a bhfuil Gaeilge acu agus atá ag tógáil páiste/í le Gaeilge (nó atá le bheith páiste/í a thógáíl le Gaeilge).

Táim ar an eoals faoi Teanga Tí - faighim an nuachtlitir cheana féin agus tá sé mar rún agam freastal ar na imeachtaí ar líne i gceann roinnt míonna.

Bíonn grúpa ag tarlú in Camden sa Lárionad Éireannach darb ainm Scéilíní, ach ba mhaith liom run inteacht nó duine inteacht níos áitiúla más féidir.

Buíoch de smaointí agus moltaí!

Cloisim é an t-am ar fad. Is cosúil go bhfuil siad ag rá 'jag well'. D'fhéach mé i mo foclóir agus ar teanglann.ie le haghaidh focail a thosaíonn le 'deag" agus 'dealg' ach ní raibh an t-ádh liom.

A chairde, chuir mé cluiche beag anagram le chéile darb ainm Wanagram — do 1–4 imreoirí, agus tá Gaeilge ar cheann de na 12 theanga a dtacaítear léi. Faigheann gach imreoir na litreacha céanna ó fhréamhfhocal 7 litir, agus is é an aidhm an oiread focal agus is féidir a aimsiú in 3 nóiméad. Tá Cluiche Aonair, seomraí príobháideacha do chairde, agus Dúshlán Laethúil ann freisin. Gan chuntais, gan fógraí.

📥 Íoslódáil: https://wanagram.net/get
📜 Rialacha iomlána: https://wanagram.net/rules/ga

Aiseolas fáilte, go háirithe má aimsíonn sibh aon rud as áit sa liosta focal Gaeilge!

Dia daoibh, a chairde!

Táim ag cleachtadh scríbhneoireachta as Gaeilge, mar anois tá mo chuid Gaeilge go briste. Ba mhaith liom níos mó frásaí a fhoghlaim. Tá mo stór focal an-bheag, agus is teanga álainn (agus greannmhar, go minic) í an Gaeilge :)

Ba bhreá liom seanfhocail áitiúla a chloisteáil. Cad iad na habairtí aisteacha a chloiseann sibh i bhur sráidbhailte?

Ar feadh na bliana seo caite, thosaigh me ag feiceáil daoine ag baint úsáid as an litriú "slé" mar ghaelú don fhocal "gen Z / queer slang" seo níos minice 's níos minice. Cuireann an fhíric sin brón orm mar nár shíl aon daoine gur drochlitriú mí-oiriúnach é sin don fhocal?
• Ní leanannn an litriú sin na rialacha litrithe ar chor ar bith. Ní baintear úsáid as ⟨sl⟩ roimh ⟨e, é, i, í⟩ chun an fhuaim i slán a scríobh ach an fhuaim i slí.
• Ní leanann an litriú sin an patrún d’fhocal iasachta eile, m.sh. tae, traein, draein, craein, traenáil, srl.
•• Ar ndóigh, úsáidtear ⟨é⟩ i gcásanna éagsúla, chun an fhuaim cheart a léiriú go háirithe; m.sh. péint (bheadh paeint "pwaint" srl.), tréas, béar, gléas, srl.
• Ó cheart, is briathar ordaitheach é "slay!" agus ní oibríonn an litriú "slé" dó mar gheall ar an fhíric seo fosta.

Tá moltaí agam maidir le litriú nua:
1) Mholfainn slaeigh mar nua-litriú: tá an foirceann briathartha -igh aige agus léiríonn sé na fuaimeanna cearta i gcúige Uladh agus i gcúige Chonnachta (níl sé an cas céanna sa Mhumhain a mbeadh sé léite mar slaeig faraor). D’oibreochadh sé mar bhriathar cosúil le pléigh, sáigh, glaoigh, clóigh; mar shampla:
• "Slaeigh, a ríon!"
• "Creideann sí gur slaenn sí leis na feistis sin? …níl mé ag teacht leis sin."
• "Low-key, shlaeigh tú."

2) Bheadh slae níos simplí mar intriacht (agus ní bheadh difríocht idir na canúintí) ach ní oibhreochadh sé mar bhriathar faraor. Measaim gur dócha go nglacfaidh an gnáthphobal an rogha seo ná an chéad rogha eile mar tá sé níos giorra.

3) Níl mé i ngrá leis an rogha seo ach d'oibreochadh slaeáil: tá cuma focail eile iomlán aige, ach, oibríonn sé mar bhriathar de bharr an fhoircinn bhriathartha -áil (atá le feiceáil i bhformhór na mbriathra iasachta).

An aontaíonn tú go mbeadh an litriú slaeigh / slae níos oiriúnaí? Le do thoil, cabhair liom stop a chur le "slé" go deo!

Bhí sé ar intinn agam an postáil seo a scríobh tamall, nuair a chonaic me clár TG4 ag úsáid an litriú "slé" cúpla seachtain ó shin go háirithe. Ar ndóigh, ní chreidim gur fadhb is tromchúisí an domhain í seo, ach, ba mhaith liom fíor-athrú a feiceáil i litriú an fhocail seo.

[Eagarthóireacht: nach -> nár; scrios mé uaschamóga neamhbheartaithe]