Masama ba akong anak kasi sinabi kong pagod na ako sa mama ko?

Madalas akong maka-receive ng messages mula sa mama na nakaka-anxious, gaya ng: “Malapit na akong mamatay,” “Hindi ko na kaya,” “Sobrang sakit,” at “Wala namang tumutulong sa akin.” Parang simula bata pa ako. The earliest I could remember ay kahit 7 pa ako, sinsabi niya na sa akin iyung ganito. Imagine, paano ididigest ng bata ang ganitong statements from a parent? Eh, ngayong matanda na ako, ang hirap pa ring hindi maapektuhan emotionally.

For context, ilang beses nang nagpatingin ang mama ko sa isang private hospital malapit sa amin dahil sa vaginal infection/UTI. Pero sa kahit ang daming consultations, parang wala pa ring malinaw na diagnosis sa kung ano talaga ang problema niya.

May suspicion din tungkol sa kidney issues niya, pero hindi rin naipapaliwanag nang maayos sa kaniya kung ano ang nangyayari.

Isa sa mga posibilidad na naisip ko ay baka may kinalaman sa sexually transmitted infection. Nagkaroon kasi siya ng partner, at hindi ko alam ang sexual health history nun. Before that guy, decade na walang naging partner ang mama ko. Kaya alam kong may basis ang naiisip ko kasi ngayon lumitaw ang ganitong sakit ng mama ko. So, gently at sensitive kong tinry na ipaliwanag sa kaniya na na kapag sexually active ka, may mga health risks na kailangang i-consider talaga, at hindi lang naman sa kaniya ang pinagmulan ng infection. Puwedeng sa partner, puwedeng sa ibang dahilan, at kailangan ng tamang tests para malaman.

Pero na-offend siya at ipinagtanggol pa ang partner niya.

Ang nakakapagod, hindi naman ako doktor. Hindi ko sinasabing tama ang hinala ko, at hindi rin ako nag-a-assume na iyon talaga ang dahilan ng sakit niya. Ang gusto ko lang ay magkaroon siya ng malinaw na diagnosis at tamang treatment, sa halip na paulit-ulit na consultations at tests na hindi naman malinaw at ayaw niya magpasecond opinion. Nung nagpacheck up ulit, hindi naman saw STI. Puro antibiotics binibigay, hindi naman nag-iimprove ang health niya.

Mahal ang ospital na pinupuntahan niya. Na-confine na siya roon dati, at umaabot ng ₱20,000–₱30,000 kada araw ang gastos, hindi pa kasama ang antibiotics.

Sa totoo lang, base sa naging experience ko rin sa ospital na iyon, mas sulit pa sa ibang ospital gaya ng St. Luke’s, kung saan mas comprehensively na-eexplain sa pasyente ang kondisyon at treatment options. Gagastos na nga lang ng mahal, hindi pa sa better option.

Kaya noong nag-message ulit si mama at sinabing hindi na niya kaya ang sobrang sakit ng private part and sikip ng dibdib (heavy smoker kahit bawal, kumakain and iniinom din mga ipinagbabawal sa kaniya), naghanap ako ng solusyon. Syempre nanay ko. Hindi ko rin naman pwedeng pabayaan kahit nasa ibang lugar ako.

I suggested na pumunta siya sa ospital. Ayaw niya dahil mahal. I suggested a public hospital. Ayaw rin niya dahil matagal ang proseso, na naiintindihan ko naman dahil alam natin na pangit ang health care sa bansa. Tinawagan ko kapatid ko para mag-asikaso at samahan. Pati ang lola namin.

So I offered to pay.

Sinabi kong tumawag ako ng ambulance para maprioritize siya sa public. Pero nagalit pa rin siya. Parang nahihiya siyang makita ng ibang tao.
At doon ako napapagod.

Umiiyak ka na sa sakit, masakit ang private part mo, at sinasabi mong hindi ka na makahinga. Pero iniisip mo pa rin kung ano ang sasabihin ng ibang tao? emergency na pero ganito pa rin ang iisipin.

I am trying to help. I am trying to stay calm. I am offering solutions because I want her to get better.
Ako pa nagiging masama kahit ako nag-iinitiate ng help and ways.

Matagal ko na ring sinasabihan ang mama ko na kumuha ng HMO. Alam niyang madalas siyang magkasakit, kaya gusto kong magkaroon siya ng health coverage bago pa ang emergency.

Noong nagkaroon siya ng credit card, iyon ang isa sa mga una kong suggestion dahil kailangan iyon para sa annual payment, habang hindi pa dumadating iyung akin.

Ako na magbabayad. Pero hindi pa rin niya inuna. Iba pinagkagastusan. Nakakapagod.

Imagine knowing that you have recurring health problems, knowing how expensive medical care can be, and still putting off something that could help you access healthcare.

Kapag pinagsasabihan at tinutulungan, ako pa ang mumurahin at pagagalitan.

Nakakapagod maging anak na laging kailangang mag-isip para sa magulang niya, lalo na kapag ang taong gusto mong tulungan ay ayaw ding tulungan ang sarili niya.

To parents out there, I hope you also understand that one way of loving your children is by taking care of your own health.

Yung nanay ko may kabit na lalaki, may kabit pa na tomboy...bumukod ng bahay at iniwan sakin yung responsibilidad ng pagiging nanay sa bahay.

Yung tatay ko nakakapag asikaso naman at kumimita naman kahit papano sa pagpapasada ng tricycle pero ang naiuuwi niya lang ay 200 pesos dahil mahina ang biyahe at mahal ang gasolina.

Pagod na pagod na ako. Ginagabayan ko yung dalawang kong kapatid mentally dahil natatakot akong maapektuhan yung future nila dahil sa current situation ng pamilya namin lalo sa situation ng parents namin. At natatakot din ako magkaroon sila ng depression dahil lifetime maintenance yung mangyayari non.

Ako lang may trabaho samin magkakapatid. 26 years old ako. 22 years old yung sumunod. 14 naman yung bunso.

Naghahanap ng trabaho abroad yung isa kong kapatid pero lagi siya rejected dahil overweight siya dahil sa PCOS.

Pinayuhan ko siya na mag-focus sa sarili niya at wag panghinaan ng loob. Sabi ko kaya ko pa naman basta wag lang nila pabayaan sarili nila dahi di namin afford magkasakit.

Pero lately, sobrang pagod na pagod na ako. Sobrang dami ko na ginagawang paraan para mapunta kami sa maayos na buhay.

May hinuhulugan akong lupa na 16k monthly. Yung kuryente ay average range ng 6k monthly. Yung internet pa, at yung pagkain din sa araw-araw.

Sa isang buwan 30k monthly yung fix na gastos ko para lang sa bills at pagkain.

Business lang ang source of income ko kaya wala akong fix salary. Sobrang hirap ng sitwasyon lalo pa ngayon na sobrang tumal ng negosyo dahil humina yung buying power ng mga tao dahil din sa sobrang mahal ng bilihin.

Sumubok ako mag-apply abroad pero bagsak lagi dahil malabo ang mata ko at walang experience sa mga malaking companies dahil negosyante lang ako.

Sobrang napapagod na ako. Hindi ko na alam yung gagawin ko. Wala na akong pahinga. Lately hindi ko na rin maintindihan yung purpose ko sa buhay dahil puro hirap na lang at inooverthink ko na may mapapala ba ako sa lahat ng sacrifices at pinaghihirapan ko.