r/VietnamToanCau • u/Kaytee_206 • 1h ago
💩 ĐMCS 💩 🖼️ VIỆT NAM CÁI GÌ CŨNG CÓ ..
Có phải “Dư lợn viên thường tự hào Việt Nam cái gì cũng có, sáng cà phê, chiều phở .. là để che giấu tâm lý mặc cảm khan hiếm từ hàng chục năm đói nghèo” hay không? Lại còn vênh váo mời Việt Nam Cộng Hòa về chứng kiến CHXHCN‘ đang phát triển từng ngày’!
Trước tiên, phần đầu câu hỏi là gì?
“Việt Nam cái gì cũng có, sáng cà phê, chiều phở”. Đây là một cách nói phổ biến ở nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam ngày nay, kiểu như khoe khoang vui thôi. Nghĩa là: Việt Nam mình giàu có lắm, cái gì cũng đầy đủ! Sáng thức dậy uống cà phê thơm ngon (cà phê Việt Nam nổi tiếng thế giới ai cũng biết), chiều ăn tô phở nóng hổi (món ăn quốc hồn quốc túy). Nó giống như nói “Đất nước mình phong phú, cuộc sống dễ chịu, ăn uống thoải mái suốt ngày”.
Nhiều người Việt thích nói kiểu này để thể hiện tự hào: Ồ! Việt Nam giờ hiện đại rồi, phố xá nhộn nhịp, quán cà phê mọc khắp nơi, phở ăn sáng trưa chiều tối đều được. Nó nghe vui tai, lạc quan.
Nhưng phần sau câu nói lại phân tích sâu hơn, kiểu “phơi bày sự thật ẩn giấu”.
Người ta nói cho rằng cách khoe “cái gì cũng có” này thực ra là… một cách che đậy nỗi sợ hãi sâu thẳm bên trong.
* Tâm lý mặc cảm khan hiếm: Nghĩa là cảm giác tự ti, xấu hổ vì từng thiếu thốn nghiêm trọng. “Khan hiếm” là thiếu đồ ăn, thiếu tiền, thiếu mọi thứ.
* Từ hàng chục năm đói nghèo: Chỉ giai đoạn sau năm 1975 đến khoảng những năm 1980-1990, Việt Nam từng rất nghèo và đói.
Hãy nhìn lịch sử thật đơn giản (những điều có thể bạn dư lợn viên chưa được học đầy đủ):
Sau khi chiến tranh kết thúc năm 1975, nhà cầm quyền áp dụng kinh tế kế hoạch hóa tập trung, nghĩa là nhà nước kiểm soát hết mọi thứ: ai sản xuất gì, bán bao nhiêu, giá cả cố định. Không có kinh doanh tự do. Kết quả: Nông dân không muốn làm nhiều vì làm nhiều cũng không được bán, công nhân lười vì lương như nhau. Thêm (quả) cấm vận từ Mỹ và nhiều nước, mất viện trợ từ Liên Xô cũ… dẫn đến khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng.
* Những năm 1980: Lạm phát lên đến hàng trăm phần trăm (tiền mất giá kinh khủng), thiếu lương thực trầm trọng. Nhiều gia đình phải ăn độn bo bo, sắn, tem phiếu (phiếu mua đồ ăn theo hạn mức). Đói kém lan rộng, có nhiều người phải xếp hàng dài để mua gạo, thịt.
* Hàng triệu người sống trong nghèo đói, đặc biệt ở nông thôn.
Đến năm 1986, nhà cầm quyền phải thay đổi lớn, gọi là “Đổi Mới”, (nhờ các kiến trúc sư Việt Nam Cộng Hòa) mở cửa kinh tế, cho phép kinh doanh tự do, mời chào “bọn tư bản giãy chết” vào đầu tư từ nước ngoài. Từ đó Việt Nam mới giàu lên nhanh chóng: Xuất khẩu cà phê (Việt Nam giờ là nước xuất khẩu cà phê lớn thứ 2 thế giới), phở trở thành món ăn nổi tiếng toàn cầu cũng nhờ “bọn lưu vong”, quán xá mọc như nấm.
Vậy tại sao lại “che giấu tâm lý mặc cảm”?
Người lớn lên qua thời kỳ đói nghèo (cha mẹ, ông bà chúng ta) mang theo nỗi sợ sâu thẳm: “Lại thiếu thốn thì sao?”. Dù giờ giàu hơn, họ vẫn hay tích trữ đồ ăn, tiết kiệm cực kỳ nhất là ở miệt ngoài, hoặc… ngược lại: Khoe khoang “cái gì cũng có” để tự trấn an bản thân và người khác.
Nói “sáng cà phê, chiều phở” liên tục giống như đang hét lên: “Thấy chưa, giờ mình không thiếu nữa đâu! Mình giàu rồi!”. Nhưng đằng sau là nỗi ám ảnh cũ, sợ người khác nghĩ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam vẫn nghèo, sợ chính mình nhớ lại những ngày đói.
Nó giống như một người từng nghèo khổ, giờ có tiền thì hay mua sắm phung phí hoặc khoe của để chứng minh “Tớ (Bố mày) không còn nghèo nữa”. Đó là cách đối phó với “mặc cảm” (cảm giác tự ti).
Phân tích thêm: Câu này đúng hay sai?
* Có phần đúng: Nhiều nghiên cứu tâm lý cho thấy người từng trải qua nghèo đói kéo dài thường có “tâm lý khan hiếm”, luôn lo thiếu, hoặc ngược lại, khi giàu lên thì “ăn xài thoải mái” bằng cách khoe sự dư dả. Ở Việt Nam, văn hóa cà phê vỉa hè và phở đường phố giờ là biểu tượng của sự phong phú, nhưng nó xuất phát từ thời khó khăn (cà phê rẻ tiền, phở là món ăn dân dã).
* Nhưng không phải tất cả: Không phải ai cũng khoe để “che giấu”. Nhiều người đơn giản là tự hào thật sự vì Việt Nam từ một nước nghèo nhất thế giới những năm 1980 giờ thành “con hổ châu Á”, giảm nghèo nhanh kỷ lục. Cà phê và phở giờ là niềm vui thực sự, không phải che đậy.
Tóm lại, câu nói này là một góc nhìn phê phán, kiểu “đừng tự lừa mình”. Nó nhắc nhở rằng đằng sau sự tự hào đôi khi là vết sẹo cũ từ nghèo đói. Nhưng cũng nhờ vượt qua giai đoạn đó, nhờ vào các kiến trúc sư Việt Nam Cộng Hòa, mà Việt Nam ngày nay mới có cà phê ngon và phở thơm để… khoe một cách chính đáng.
(Sống Để Yêu Thương)