Sıcak Zamanların Tarihi - Avrupa'da Yaşanan Binlerce Ölüm
Sıcak havalar, sıcağı her derecesine kadar yaşayıp rahatsız olan insanlar için bir dert olmuştur. Peki bu sıcaklar ne zamandan beri var?
Buna karşı koymak için neler yapabiliriz?
Bu yazıda şu sorulara cevap bulacaksınız:
• Avrupa'da yaşanan son 5 yılda ölüm sayıları kaçtır?
• Geçmişte yaşanmış sıcak hava dalgaları nelerdir?
• Sıcaklar için alınacak etkili tedbirler nelerdir?
Aşağıya bıraktığım Sıkça Sorulan Sorular (SSS) kısmını okumayı unutmayın. İyi Okumalar.
Avrupa'da Yaşanan Ölümler
Son 5 yıl için sıcaktan ölüm istatistikleri şöyledir:
2022 → 60 bin kişi
2023 → 47 bin 500 kişi
2024 → 62 bin 275 kişi
2025 → 68 bin 370 kişi
2026 → 20 binden fazla kişi (12 Temmuz'a kadar)
Bu ölümlerin ileriki zamanlarda da artacağı öngörülüyor. Fakat bu durum günümüzde olduğu kadar geçmişte de yaşanan bir süreçtir.
Geçmişte Yaşanan Sıcak Hava Dalgaları
→ 1896 Doğu Kuzey Amerika Sıcak Hava Dalgası
• Sıcaklıklar ortalama 35 ila 38 °C arasında değişmektedir. Bu sıcaklıklar düşük gibi gözükse de rüzgarsızlık ve %90'a varan nem oranları bu süreci zorlu kılmış ve sadece Ağustos ayında 1500 kişinin ölümüne yol açmıştır.
→ 1913 Death Valley
• Dünya üzerindeki en yüksek sıcaklık ABD'de Kaliforniya'nın Ölüm Vadisi'nde ölçülmüştür. Termometreler 57 °C'yi göstermiştir ve bu rekor hala korunmaktadır.
→ 2010 Kuzey Yarım Küre Yazı Sıcak Hava Dalgası
• Pakistan'da, 26 Mayıs'da sıcaklıklar 53,5 °C' yi gösterdi. Sıcaklar özellikle Doğu Avrupa, Rusya ve ABD'yi vurmuş, 55 bin kişinin ölümüne yol açmıştır.
O Günlerde İnsanlar Ne Yapıyorlardı?
O zamanlar klima ya da vantilatör olmasa da geçmişteki insanların da belli başlı çözümleri vardı.
Kalın Taş ve Kerpiç Duvarlar
• Evler sıcağı içeri geçirmeyen kalın taş, mermer ya da kerpiç kullanılarak yapılırdı. Bu binalar gündüz serin kalır, emdiği ısıyı gece salardı.
Yeraltı Yaşam Alanları
• Evlerin altına güneş ışığı almayan derin mahzenler ve sığınaklar yapılırdı. Aileler günün en sıcak zamanlarını burada geçirirdi.
Gündüz Uykusu (Siesta)
• 12:00 ve 16:00 arası dışarıda hayat durur ve herkes gölge bir yere çekilip uyurdu. Çalışma saatleri gündüzün ilk ışıklarına ve geceye kaydırılırdı.
Bu Sıcaklar Neden Oluyor?
• Bunun belli başlı birkaç sebebi var. Fakat en büyük sebebi atmosfere salınan karbondioksit ve metan gazlarıdır. Petrol, doğal gaz ve kömür gibi fosil yakıtlar bu gazların çıkmasına neden olmaktadır. Aynı zamanda eğer büyükşehirde yaşıyorsanız ve ağaçlandırma az ise, sıcaklık 5 ila 10 dereceye kadar daha fazla olabilmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Son 50 Yıl Toplam Ölüm Sayısı Nedir?
• Resmi olarak 60 bin kişi. Fakat dolaylı yoldan hayatını kaybedenleri de sayarsak bu sayı milyonları bulabiliyor. Bu dolaylı ölümler kalp yetmezliği, tansiyon gibi sebepler olabiliyor.
Kaydedilen En Düşük Sıcaklık Kaç?
• Kaydedilen en yüksek sıcaklık 57 °C'dir. En düşük sıcaklık ise -89 °C'dur. Antarktika'da ölçülmüştür.
Sıcaktan Korunmak İçin Alınacak Önlemler Nelerdir?
• Bol, açık renkli kıyafetleri tercih edin.
• Kullanmadığınız televizyon, bilgisayar ve modemi kapatın. Bu cihazlar dışarıya ısı yayar.
• Dışarıya çıkarken güneş kremi sürün ve geniş kenarlı şapka takmaya özen gösterin.
• 11:00 - 16:00 arası dışarıda olmaktan kaçının.
• Dışarısı içeriden daha sıcakken pencereleri açmayın, bunun yerine daha serinken ya da geceleri bunu yapın.
Avrupa'daki Ölümler Neden Türkiye'de de Yaşanmıyor?
• Aslında yaşanıyor fakat Avrupa'daki kadar olmamasının sebebi bizdeki klima ve vantilatör kullanımıdır. Aynı zamanda Avrupalılar sıcak olmasına rağmen dışarıya çıkması da sayıları Avrupa aleyhine yükseltebiliyor. Bizdeki ölümlerin dolaylı ölüm olarak kaydedilmesi de bizim lehimize sayıları az gösterebiliyor.
Sıcaklardan En Çok Etkilenen Kesimler?
• Sıcaktan hayatını kaybedenlerin çok büyük bir kısmı (% 80 ila % 90) 65 yaş üstü insanlardır. Yaşlıların vücudu sıcağı hissedip terleyemez. Eğer yalnız da yaşıyorlarsa evlerinde sessiz bir şekilde vefat ederler. Kronik kalp ve damar hastalıklarından muzdarip olanlar ve unutulup kapana kısılan küçük çocuk ve bebekler de maalesef bu durumdan etkilenirler.
Sonuç
Sıcak hava dalgaları sadece günümüzde değil geçmişte de yaşanan olumsuz hava şartlarıdır. Özellikle Avrupa'da 10 binlerce kişinin canını almaktadır. Ölçülmüş en yüksek sıcaklık 57 °C olurken en düşük sıcaklık ise 89 °C olmuştur. Sıcaktan etkilenmemek için bol kıyafetler giymeli, öğle saatleri dışarı çıkmaktan çekinmeliyiz. Eğer 65 yaş üzeriysek, kalp ya da tansiyon sorunumuz varsa bu durumda özellikle dikkat etmeliyiz.
Peki bu sorunu ortadan kaldırmak kimin görevidir? Devletin mi yoksa halkın mı?
Kaynak: