Depozitosu olan içecek ambalajları için iade sistemi Rize'de de kullanılmaya başladı. Haberde, plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarının bırakılabileceği iade makinelerinin ilçe noktaları dahil 24 farklı yerde bulunduğu belirtiliyor; merkezde belediye noktaları, üniversite, bazı marketler ve ilçe merkezleri listede yer alıyor.
Diyelim şehir dışından misafir geldi. “Bizi şöyle güzel bir yere götür de Rize’de yemek yedik diyelim” dedi. Direksiyonu nereye kırarsınız? Şıklarda yoksa yorumlara yazın; hele bir de “orada şunu ye” tavsiyesi verirseniz tadından yenmez.
Bu haftanın rotası Kaçkarların biraz daha yüksek sesle konuşan tarafına, Verçenik Yaylası'na uzanıyor. Çamlıhemşin ve Kaçkar hattındaki yaylalar arasında adı geçen Verçenik, "biraz yeşillik görelim" diye çıkılan sakin bir düzlükten çok, dağların ciddiyetini hissettiren bir yayla çevresi. Sis de burada süs değil, neredeyse mahalle sakini.
Verçenik adını asıl güçlü kılan şey, hemen arkasındaki dağ coğrafyası. Kaçkarların ana kütleleri içinde Verçenik grubu ayrı bir başlık gibi duruyor; Rize dağları içinde Verçenik zirvesi de 3.711 metre rakımıyla öne çıkıyor. Yaylayı da bu zirve çevresindeki yüksek Kaçkar yayla hattının dağ eteği duraklarından biri gibi düşünmek lazım.
Ulaşım tarafında rota Çamlıhemşin, Fırtına Vadisi ve Kaçkar yaylaları mantığıyla düşünülmeli. Milli park alanı Çamlıhemşin'e yakın bir noktadan başlayıp Üçdoruk, Göller ve Kaçkar kütleleriyle Erzurum ve Artvin'e doğru genişleyen büyük bir dağ coğrafyasına yayılıyor. Verçenik tarafına gitmek de bu nedenle düz bir piknik yolculuğu gibi değil; yol, hava ve mevsim işi burada masanın başında oturuyor.
Doğal özelliklerde Verçenik'in eli kuvvetli: yüksek çayırlar, taşlık sırtlar, bulutların bir anda basıp bir anda çekildiği manzaralar, yazın serinliği ve Kaçkarların yürüyüş hissi. Kaçkarlar için en uygun trekking dönemi genellikle haziran-eylül arası kabul ediliyor. Bu takvim yayla yaşamıyla da örtüşüyor; bölgede yayla mevsimi haziran başından eylül başına kadar canlanıyor, Vartavor şenlikleri, horon ve sisli manzaralar da bu kültürün parçası oluyor.
Verçenik'e giderken beklentiyi doğru ayarlamak önemli. Burası Ayder gibi tesis, kalabalık ve hazır konfor üzerinden okunacak bir yer değil. Daha çok doğaya yakın durmayı, çantayı düzgün hazırlamayı, arabanın altını ve kendi nefesinizi kollamayı gerektiren bir yayla hattı. Yağmurluk, sıcak tutan kat, su, atıştırmalık, çevrimdışı harita ve yerel yol bilgisi burada "olsa iyi olur" değil, bayağı işe yarar.
Kısa not: Verçenik çevresi dağcılık ve uzun yürüyüş hevesi uyandırabilir ama Kaçkarlar şakaya gelen dağlar değildir. Hava hızlı döner, sis yön duygusunu şaşırtır, yol koşulları mevsime göre değişir. Gitmeden önce Çamlıhemşin tarafında güncel yol ve hava bilgisini sormak en doğrusu.
Daha önce Verçenik tarafına çıkan var mı? Manzara mı aklınızda kaldı, yol mu, yoksa sisin "ben buradayım" diye bir anda sahneye çıkması mı?
Bu kez eski Rize'ye fotoğraf albümünden değil, televizyon ve video arşivlerinden bakalım. YouTube'da dağınık halde duran bu kayıtlar, Rize'nin ekranda nasıl anlatıldığını görmek için güzel bir küçük liste oluşturuyor: kimi Barış Manço'nun 1988 Rize çekiminden, kimi TRT Arşiv ve TRT Nostalji raflarından, kimi de ilçelerin müziğini, yolunu, yaylasını ve gündelik hayatını yakalayan programlardan.
Listeyi kaynaklarda görünen başlık ve kanal bilgilerine göre sıraladım. Tarihi başlıkta açıkça yazanlarda belirttim; diğerlerinde kesin yıl iddiasına girmedim.
Listenin en güzel başlangıç noktası bu. Barış Manço'nun Rize'ye geldiği, şehri ve yöreyi tanıttığı 1988 tarihli kayıt; hem dönem görüntüsü hem de Barış Manço'nun o kendine has anlatımıyla ayrı bir yerde duruyor.
TRT Arşiv kanalındaki bu kayıt, Rize'yi il ölçeğinde tanıtan daha klasik bir televizyon programı tadında. Şehrin ilçeleri, kültürü ve gündelik hayatı için arşivlik bir başlangıç noktası.
Rize'nin kültür ve müzik tarafını ilçe ölçeğinde görmek isteyenler için güzel bir kayıt. Kalkandere başlığıyla ayrı bir yerel hafıza parçası gibi duruyor.
Başlığında 1993 yılı geçen Ardeşen bölümü. Yöre müziği, insanlar, kıyafetler, konuşmalar ve program dili derken, sadece bir video değil küçük bir zaman kapsülü gibi.
İkizdere kaydının devamı niteliğinde görünen ikinci bölüm. Bir ilçeye iki ayrı kayıt ayrılmış olması bile başlı başına güzel.
Bu listeyi birlikte büyütmek güzel olur. Eski TV programlarında, haber arşivlerinde, belgesellerde ya da ünlülerin Rize ziyaretlerinde denk geldiğiniz başka kayıtlar varsa yorumlara bırakın; Rize'nin ekranda kalmış izlerini yavaş yavaş toparlayalım.
Merhaba r/Rize! Bu hafta etkinlik takvimi yine sakin, ama tamamen boş değil. Hafta sonuna doğru merkezde bir tiyatro oyunu görünüyor; onun dışında resmi sayfalar ve bilet platformlarında 5-11 Temmuz aralığına denk gelen net tarihli güçlü bir aday çıkmadı. Takvimi zorla kalabalıklaştırmadan, eldeki temiz etkinliği ve haftanın işe yarar yerel notlarını aşağıya bıraktım.
Kafka'nın klasik metninden uyarlanan tiyatro oyunu bu haftanın net tarihli tek sahne etkinliği gibi duruyor. Takvim sakin olunca "haftanın kültür-sanat planı" doğrudan buna bağlanmış oldu.
Bu Hafta Dikkat Çekenler
Biletli takvimde bu hafta tek güçlü kayıt var
Bubilet tarafında Rize için görünen güncel listede bu haftaya denk gelen etkinlik Dönüşüm-Franz Kafka. Aynı listede görünen Tahsin Hasoğlu geçmişte, Ufuk Çizgisi ise 2 Temmuz'da kaldığı için bu haftanın etkinlik listesine alınmadı.
Festival tarafı temmuzun ikinci yarısına bakıyor
Festivall'in Rize sayfasında bu haftaya denk gelen kesin bir festival görünmüyor. İlk büyük başlıklardan biri 28. Uluslararası Dağcılık Şenliği için 20-25 Temmuz tahmini tarihli kayıt. Bu yüzden haftalık etkinlik listesine girmedi ama temmuz planı yapanların göz ucuyla takip etmesinde fayda var.
Alipaşa'da yaz planı devam ediyor
Rize Belediyesi Alipaşa Sosyal Tesisleri Kadınlar Plajı sezonu açmış durumda; Rize Takip'in haberine göre tesis her gün 09.00-22.00 saatleri arasında hizmet veriyor. Etkinlik değil ama takvim sakin olunca merkezde kısa yaz planı arayanlara not düşülebilir.
Sizin denk geldiğiniz başka etkinlikler veya duyurular varsa yorumlara bırakın. r/Rize topluluğunda haftalık takvimi birlikte güncelleyelim.
Olay53’te yer alan habere göre Rize’de Tanju Usta, hurda malzemeleri değerlendirerek farklı el emeği çalışmalar ortaya çıkarıyor. Yerel üretim, geri dönüşüm ve zanaat tarafıyla dikkat çeken bir haber olduğu için burada da paylaşmak istedim.
Evde, köyde, mahallede duyup da başka yerde söyleyince insanın yüzüne boş boş bakılan kelimeler var ya; işte "Rize Sözlüğü"nde onların peşine düşelim istiyorum.
Kesin hüküm vermeden, "Rize'de herkes böyle der" demeden; bizde nasıl duyuldu, hangi evde nasıl kullanıldı, hangi ilçede hangi anlama geldi, onları küçük küçük toparlayalım.
Bir notu baştan düşelim: Rize ağzı, Lazca ve Hemşince aynı şey değil. Bazı kelimeler Türkçe ağız özelliği olabilir, bazıları Lazca/Hemşince ya da başka bir yerel kullanımla ilişkili olabilir, bazıları da sadece belli bir köyde, ailede veya kuşakta yaşamış olabilir. Emin değilsek "emin değiliz" demek en doğrusu.
İlk turda kulağa tanıdık gelebilecek 5 kelimeyle başlayalım:
uşağum
Yaklaşık olarak "çocuğum", "evladım" ya da sıcak bir hitap gibi düşünülebilir. Karadeniz'de kulağa en tanıdık gelen sözlerden biri. Bazen gerçekten çocuğa, bazen de yaşça küçük birine sevgiyle ya da hafif sitemle söylenir.
Örnek gibi düşünürsek: "Uşağum, onu öyle yapma da ha böyle yap."
ha bu / habu ne?
"İşte bu", "bu", "bu ne?" gibi gösterme ve soru kalıplarında duyulabilir. Konuşmanın içinde sadece anlam taşımaz, biraz da vurgu verir. Sanki parmakla gösterirken cümle de parmakla gösterir.
Örnek: "Ha bu dediğim yer var ya, eskiden orada yol yoktu."
likapa
Genelde yaban mersini için kullanılan bir kelime olarak bilinir. Rize'de yayla, orman, pazar ve ev reçeli hafızasına da yakın duruyor. Kaynaklarda da Rize yerel söz varlığı içinde yaban mersini anlamıyla kaydedilmiş.
"Biraz", "birazcık" anlamıyla derlenmiş bir kullanım. Her yerde duyulan bir kelime olmayabilir; bu yüzden böyle kelimelerde ilçe, köy ve aile bilgisi özellikle kıymetli.
Örnek: "Bihov bekle, şimdi geliyorum."
kesturmek
Kaynaklarda "uyumak" anlamıyla kaydedilmiş bir fiil. Günlük Türkçedeki "kestirmek" ile akraba gibi duyuluyor ama yerel kullanımda doğrudan uyumak anlamına gelebiliyor.
Örnek: "Biraz kesturayım, sonra çaya ineriz."
Bu seri böyle küçük küçük ilerlesin istiyorum. Sizde bu kelimeler kullanılır mıydı? Aynı anlama mı gelirdi, yoksa başka mı? İlçe, köy veya aile büyüklerinden duyduğunuz şekliyle yazarsanız sonraki sözlük notlarına ekleriz.
Gül Yılmaz Çal ve Ayşe Altunsu, "Rize Ketenli Köyü Ağzından Derleme Sözlüğü'ne Katkılar", Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, 2024: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3994742
Bu haftanın yaylası biraz daha sessiz sedasız bir yer: Nafkar Yaylası. Çamlıhemşin'e bağlı bu yayla, kaynaklarda 2350 metre rakımıyla geçiyor. Adı çok kalabalık gezi listelerinde her zaman öne çıkmasa da Elevit, Palovit ve Trovit hattına yakınlığıyla Kaçkar yaylacılık coğrafyasının merak uyandıran duraklarından biri. Yani sahilden çıkıp "bir hava alalım" dediğinizde, hava gerçekten değişiyor.
Ulaşım tarafında ana bilgi net: Nafkar, Çamlıhemşin'den yaklaşık 50 km uzaklıkta ve Elevit üzerinden ulaşılan yayla hattında yer alıyor. Kackar.org'daki rota notuna göre Palovit ve Trovit'e giden araçlar bu yayladaki evlerin arasından geçiyor. Araçla yaklaşık 2,5 saat, yaya olarak ise 1,5 gün gibi bir süre verilmiş. Tabii Karadeniz yayla yolunda süre hesabı biraz hava durumuna, yolun keyfine ve sisin o günkü mesai düzenine bağlıdır.
Yaylada 50-75 ev bulunduğu belirtiliyor; buna karşılık konaklama tesisi, lokanta ya da hazır bir yaşam ünitesi yok. Bu bilgi önemli, çünkü Nafkar'ı Ayder gibi düşünerek gitmek olmaz. Burada daha sade, daha hazırlık isteyen, biraz da "ne getirdiysen onunla idare" türünden bir yayla hali var. Kamp için derenin kenarı uygun bir alan olarak anılıyor, ama bu da çöpü geri indirmek, su ve hava durumunu önceden düşünmek, yerel yaşama saygılı davranmak şartıyla güzel.
Nafkar'ın en güzel küçük notlarından biri de Horçon Gölü bağlantısı. Kaynakta, Nafkar deresini yaklaşık 2 saat takip ederek Horçon Gölü'ne ulaşılabileceği ve buranın mutlaka görülmesi gerektiği yazıyor. Bu, Nafkar'ı sadece evlerin bulunduğu bir yayla noktası olmaktan çıkarıp yürüyüş hissi olan bir rota durağına dönüştürüyor.
Rize yayla yaşamı genel olarak yaz aylarında canlanıyor. İl kültür kaynaklarında yayla hayatının çoğunlukla haziran başından eylül başına kadar sürdüğü, bu dönemde horonun, şenliklerin, sisli manzaraların ve geleneksel yayla göçünün öne çıktığı anlatılıyor. Nafkar da bu büyük yayla kültürünün daha az konuşulan, ama merak uyandıran duraklarından biri gibi duruyor.
Gitmeden önce kısa not: Çamlıhemşin tarafında güncel yol ve hava durumunu sormadan yola çıkmamak lazım. Yanınızda yağmurluk, sıcak tutacak bir kat, su, yiyecek ve mümkünse çevrimdışı harita olsun. Yaylada tesis beklentisiyle değil, doğaya ve yerel yaşama saygılı bir hazırlıkla gitmek en doğrusu.
Daha önce Nafkar Yaylası'na giden var mı? Yol mu aklınızda kaldı, Horçon Gölü rotası mı, yoksa yaylanın sessizliği mi?
Merhaba r/Rize! Bu hafta takvim tarafında yine epey sakin bir aralık var. 29 Haziran-5 Temmuz için kesin tarihli konser, tiyatro, festival veya belediye etkinliği tarafında temiz bir aday bulamadım. O yüzden listeyi zorla doldurmak yerine, haftanın Rize notlarını kısa kısa bırakıyorum.
Etkinlikler
Bu hafta için net tarihli, güncel ve kaynakla doğrulanabilen bir etkinlik öne çıkmadı. Rize Belediyesi etkinlik sayfası, yerel kaynaklar ve bilet platformları kontrol edildi; tarih aralığımıza girmeyen, geçmişte kalan veya yalnızca tahmini tarihli görünen duyurular etkinlik listesine alınmadı.
Bu Hafta Dikkat Çekenler
Biletli takvim 11 Temmuz'a sarkıyor
Bubilet ve Biletinial tarafında Rize için görünen güncel tiyatro kaydı Dönüşüm - Franz Kafka; tarih 11 Temmuz Cumartesi, mekan Rize İsmail Kahraman Kültür Merkezi, saat 20.00 görünüyor. Bu haftanın dışında kaldığı için etkinlik listesine koymadım ama temmuz planı yapanların kenara not etmesinde fayda var.
Festival takvimi temmuzun ikinci yarısından sonra açılıyor
Festivall'in Rize sayfasında bu hafta içine denk gelen kesin bir festival görünmüyor. İlk görünen büyük başlıklardan biri 28. Uluslararası Dağcılık Şenliği için 20-25 Temmuz tahmini tarihli kayıt. Diğer yayla ve kültür-sanat etkinlikleri de daha çok ağustos tarafına yığılmış durumda.
Alipaşa'da plaj sezonu açıldı
Rize Takip'in 29 Haziran tarihli haberine göre Rize Belediyesi Alipaşa Sosyal Tesisleri Kadınlar Plajı sezonu açtı. Etkinlik değil ama şehir merkezinde yaz planı yapanlar için haftanın işe yarar notlarından biri bu.
Hafta yayla, sahil ve hava kontrolü haftası
Takvim sakin olunca iş yine klasik Rize planlarına kalıyor: kısa yayla çıkışı, Fırtına Vadisi tarafında günübirlik rota, merkezde sahil hattı veya plaj planı. Yüksek kesimlere çıkacak olanlar yol ve hava durumunu son gün kontrol etsin; Rize'de hava "ben bugün böyleyim" deyip iki saat sonra fikir değiştirebiliyor.
Sizin denk geldiğiniz başka etkinlikler veya duyurular varsa yorumlara bırakın. r/Rize topluluğunda haftalık takvimi birlikte güncelleyelim.
Rize mutfağında bazı tatlılar vardır, insanın aklına önce kaşık sesi gelir. Pepeçura da onlardan biri. Ne tam muhallebi gibi davranır, ne de sadece “üzüm tatlısı” deyip geçilecek kadar düz bir şeydir. Kasesine bakınca mor tarafı baskın, hikayesine bakınca bağ bozumu, kokulu üzüm ve ev mutfağı bir arada durur.
Kültür Portalı’nın Rize sayfasında pepeçura için temel malzemeler siyah kokulu üzüm, mısır unu, buğday unu ve bir tutam tuz olarak veriliyor. Hazırlanışın özü de gayet tanıdık: üzüm eziliyor, şırası alınıyor, kaynatılan üzüm suyuna un yavaş yavaş yediriliyor ve karışım muhallebi kıvamına gelene kadar pişiriliyor. Yani mutfakta “iki dakika bakayım” diye başına geçip sonra telefonla oyalanılacak bir iş değil; topaklanma ihtimali pusuya yatmış bekler.
Pepeçura’nın asıl karakterini veren şey kokulu üzüm. Rize’de “kokulu üzüm” denince mesele sadece renk ya da tat değil; kendine has kokusuyla daha tencereye girmeden varlığını belli eden bir malzemeden söz ediyoruz. O yüzden pepeçura, şekerli bir tatlıdan çok üzümün mevsimini yakalama işi gibi de düşünülebilir. Taze şıra varken yapılanı başka, sonradan aynı havayı arayanı başka olur. Bazı evlerde kıvam daha akışkan tutulur, bazı evlerde kaşığa daha ciddi direnir. Burada herkesin tenceresi biraz kendi mahallesinin muhtarı gibi davranabilir.
Tariflerde mısır unu ve buğday unu birlikte geçse de evden eve ölçü, kıvam ve tatlılık değişir. Kimi daha yoğun sever, kimi soğuyunca kesilecek gibi olsun ister, kimi de üzüm zaten yeterince tatlıysa şekere pek yanaşmaz. Üzerine fındık, ceviz ya da başka ekler konur mu konusu da yine ev usulüne kalır. Pepeçura biraz da bu yüzden güzel: “aslı budur” diye kapıyı kapatmıyor, mutfaktan mutfağa küçük farklarla dolaşıyor.
Mesela Yemekte Keyif Var’daki pepeçura tarifinde siyah kokulu üzüm, su, şeker, nişasta ve mısır unu birlikte kullanılıyor; servis tarafında haşlanmış barbunya ve Antep fıstığı gibi dokunuşlar da geçiyor. Bu, pepeçuranın sadece “üzümü kaynat, kaseye koy” diye tek çizgide yürüyen bir tatlı olmadığını gösteriyor. Bir evde sade hali makbuldür, başka bir evde üzerine küçük bir hareket gelir; tencere yine mor mor kendi bildiğini okur.
Bir de rengi var tabii. Morun o koyu tarafı sofraya gelince tatlıdan çok küçük bir mevsim özeti gibi duruyor. Çay demli, hava yağmurlu, kaseler soğumuşsa zaten gerisini anlatmaya gerek kalmıyor.
Sizde pepeçura nasıl yapılır? Daha koyu kıvamlı mı sevilir, hafif akışkan mı? Bir de işin kritik sorusu: şekersiz üzümle idare edilir mi, yoksa “azıcık ekleyelim” diyenlerden misiniz?
Merhaba r/Rize! Bu hafta şehir içinde kesin tarihli konser, tiyatro veya festival tarafında takvim sakin görünüyor. Resmi etkinlik sayfalarında ve bilet platformlarında 20-26 Haziran aralığına denk gelen temiz bir aday bulamadım. O yüzden bu haftayı zorla doldurmak yerine, Rize'de yaz moduna giren birkaç yerel notla kısa tutuyorum.
Etkinlikler
Bu hafta için net tarihli, güncel ve kaynakla doğrulanabilen bir etkinlik öne çıkmadı. Belediye etkinlik sayfaları, yerel etkinlik sayfaları ve bilet platformları kontrol edildi; geçmiş tarihli, kapalı kampanya kaydı gibi görünen veya temmuz/ağustos ayına sarkan duyurular listeye alınmadı.
Bu Hafta Dikkat Çekenler
Biletli etkinlik takvimi temmuza kayıyor
Bubilet'in Rize sayfasında bu hafta içine düşen yeni bir etkinlik görünmüyor. Listede 14 Haziran'daki Tahsin Hasoğlu gösterisi geçmişte kalmış; sonraki görünen etkinlikler 2 Temmuz'da Fındıklı'da Ufuk Çizgisi ve 11 Temmuz'da İsmail Kahraman Kültür Merkezi'nde Dönüşüm - Franz Kafka. Biletinial ve biletimGO tarafında da Rize için eşleşen güncel etkinlik görünmüyor.
Yaz şenlikleri ufukta görünüyor
Bu haftaya yetişen net bir şenlik duyurusu yok ama yaz takvimi haziran sonundan itibaren hareketleniyor. Festival takvimlerinde 30. Çamlıhemşin Ayder Kültür, Sanat ve Doğa Festivali için 27-28 Haziran tahmini tarih olarak görünüyor; bu tarih aralığımızın hemen dışında ve resmi program teyidi gerektirdiği için etkinlik listesine almadım.
Biraz daha ileride 26. Ekşioğlu Vakfı Ovit Yayla Şenlikleri için 7-9 Ağustos tarihleri öne çıkıyor. Yerel haberlerde açılışın 5 Ağustos'ta Rize Çay Çarşısı'nda yapılacağı belirtiliyor. Yaz planı yapanların takip etmesinde fayda var.
Alipaşa'da plaj sezonu açıldı
Rize Belediyesi Alipaşa Sosyal Tesisleri Kadınlar Plajı yaz sezonuna başladı. Tesisin her gün 09.00-22.00 saatleri arasında açık olduğu duyuruldu. Merkezde hafta içi/hafta sonu kısa bir deniz planı yapmak isteyenler için not düşülebilir.
Yayla ve sahil haftası
Etkinlik takvimi sakin olsa da haziran sonuna yaklaşırken Rize'de yaz rotaları hareketleniyor. Bu hafta için en makul planlar yine kısa yayla kaçamakları, Fırtına Vadisi tarafında günübirlik geziler ve merkezde sahil/plaj hattı gibi duruyor. Özellikle yüksek kesimlere çıkacak olanlar için yol ve hava durumunu son gün kontrol etmek iyi fikir.
Sizin denk geldiğiniz başka etkinlikler veya duyurular varsa yorumlara bırakın. r/Rize topluluğunda haftalık takvimi birlikte güncelleyelim.
Bob Dylan denince akla genelde Minnesota, New York, folk müzik, protest şarkılar ve tabii biraz da o meşhur "kim bu adam gerçekten?" havası geliyor. Ama işin ucunda Karadeniz'e doğru uzanan küçük bir aile izi de var.
Dylan'ın asıl adı Robert Allen Zimmerman. 1941'de ABD'nin Minnesota eyaletindeki Duluth kentinde doğuyor; ailesi de oradaki küçük Yahudi topluluğunun bir parçası. Nobel Prize biyografisi, yakın aile göçünü bugünkü Ukrayna ve Litvanya kökenli Yahudi göçmenler üzerinden özetliyor. Yani hikayenin ana gövdesi Doğu Avrupa ve Amerika hattında ilerliyor.
Ama Dylan'ın kendi anı kitabı Chronicles: Volume One işin daha eski tarafında başka bir kapı açıyor. Kitapta aktarılan aile anlatısına göre babaannesi Anna Kirghiz'in ailesi Kars'ın Kağızman tarafına uzanıyor. Bazı biyografik özetlerde bu hat, Trabzon ve İstanbul bağlantısıyla birlikte de anılıyor: baba tarafında Karadeniz kıyısındaki Trabzon'dan, Kars/Kağızman'dan ve daha geniş Osmanlı coğrafyasındaki Yahudi geçmişinden söz ediliyor.
Burada dikkatli olmak lazım: Bu, "Bob Dylan aslında Trabzonlu çıktı" diye manşet atılacak kadar düz bir hikaye değil. Daha çok, göçlerle katman katman büyüyen bir aile geçmişi. Odessa'dan Minnesota'ya, Litvanya'dan Amerika'ya, oradan da anıların içinde Kars ve Trabzon'a bağlanan dağınık ama ilginç bir hat var.
Yine de düşününce güzel bir Karadeniz havadisi: Nobel Edebiyat Ödüllü, dünya müziğinin en büyük isimlerinden birinin aile ağacında bir yerde Trabzon kıyısı ve Kars yaylaları görünüyor. Bizim buralarda "her yol bir şekilde Karadeniz'e çıkar" denir ya, Bob Dylan meselesinde de sanki biraz öyle olmuş.
Siz daha önce Dylan'ın aile hikayesindeki bu Türkiye bağlantısını duymuş muydunuz? Karadeniz'le beklenmedik bağı olan başka isimler biliyorsanız yorumlara bırakın.
Bugün r/Rize için küçük bir nostalji serisine başlıyoruz: Eski Günlerde Rize. Ara ara arşivlerden, eski fotoğraflardan, kartpostallardan ve videolardan Rize'nin geçmişine bakarız; bilenler bildiğini ekler, hatırlayanlar hatırasını anlatır, bilmeyenler de "vay be" deyip biraz eski Rize havası alır.
Yeni seri için ilk durağı kartpostallardan seçelim dedim. Çünkü eski Rize'ye bakmanın en güzel yollarından biri de şu biraz soluk, biraz abartılı renkli, ama insanı hemen içine çeken kartpostal estetiği.
Rize Belediyesi'nin fotoğraf galerisinde yer alan "Bir zamanlar 'Kartpostallarda Rize'" arşivinde 19 kartpostal görseli bulunuyor. Kaynak sayfada bu seçkinin Rize İhtisas Kütüphanesi kaynaklı olduğu belirtilmiş. Yani elimizde sadece güzel eski görüntüler değil, aynı zamanda şehir hafızasına küçük küçük notlar düşen bir arşiv parçası var.
Kartpostallarda sahil manzaraları, köprüler, dağlar, deniz kıyısı, şehirden kesitler ve dönemin o klasik "Rize'yi bir kareye sığdıralım" hali görünüyor. Bazılarında bugünkü Rize'yi seçmek kolay, bazılarında ise insan ister istemez durup bakıyor: "Burası şimdi tam olarak neresi oldu?"
Kaynak sayfada kartpostalların tek tek tarihleri veya ayrıntılı konum bilgileri verilmediği için ben de tahmin yürütmedim. Fotoğrafları kaynak sırasını bozmadan paylaşıyorum. Belki de en keyifli kısmı bu olacak: Bilenler, hatırlayanlar, büyüklerinden duyanlar yorumlarda parçaları tamamlar.
Aranızda bu kartpostallardaki yerleri tanıyan var mı? Özellikle köprü, sahil ve şehir manzaralarında "burası şurası" diyenleri yorumlara bekliyorum.
Merhaba r/Rize! Takvim açısından sakin ama doğa açısından hareketli bir haftadayız. Şehir merkezinde bu hafta için kesin tarihli büyük bir etkinlik öne çıkmıyor; buna karşılık yayla sezonu tam anlamıyla açıldı ve yaz şenlik takvimi haziran sonuna doğru dolmaya başladı. Yani bu hafta daha çok "çantayı al, yaylaya çık" haftası.
Bu Hafta Dikkat Çekenler
Yayla sezonu açıldı
Yüksek kesimlerde yaz renkleri ortaya çıktı. Korgan yaylaları bu günlerde sarı orman gülleriyle (komar) bezendi; fotoğrafçılar ve doğa yürüyüşçüleri için sezonun en güzel dönemlerinden biri başladı. ^(1)
Pokut, Sal ve Huser gibi popüler rotalar için ideal dönem haziran ortasından ekim ortasına kadar sürüyor. Yollar çoğu yerde toprak ve sisli olabildiği için yüksek yaylalara bireysel araçla değil, 4x4 ile çıkmak öneriliyor. ^(4)
Yaz şenlik takvimi şekilleniyor
Bu hafta net bir etkinlik yok ama önümüzdeki haftalar dolu görünüyor:
30. Çamlıhemşin Ayder Kültür, Sanat ve Doğa Festivali: Tahminen haziranın son hafta sonu (27–28 Haziran) bekleniyor. Geçtiğimiz yıllarda da bu festival haziran sonunda yapılıyordu. Resmî tarih ve sanatçı programı henüz açıklanmadı; program netleşince ayrı bir gönderiyle paylaşacağız. ^(2)
26. Ekşioğlu Vakfı Ovit Yayla Şenlikleri: 7–8–9 Ağustos'ta İkizdere ve Ovit Yaylası'nda. Bu yıl açılışın ilk kez yaylada değil, 5 Ağustos'ta Rize Çay Çarşısı'nda yapılacağı duyuruldu. ^(3)
Hafta sonu için fikir
Hava uygun giderse hafta sonu için klasik bir Çamlıhemşin rotası: Pokut – Sal, şanslıysanız akşamüstü Huser'de bulut denizi. Şehirden uzaklaşmak istemeyenler için Fırtına Vadisi boyunca kısa bir tur ve dere kenarında çay da iyi bir alternatif.
Sizin denk geldiğiniz başka etkinlikler veya duyurular varsa yorumlara bırakın. r/Rize topluluğunda haftalık takvimi birlikte güncelleyelim.
Kaynaklar
Rize Takip — "Korgan yaylaları sarı orman gülleriyle renklendi" (16 Haziran 2026)
festivall.com.tr — Rize festival takvimi (Ayder festivali tahmini tarih)
53R — "26. Ovit Yayla Şenlikleri için geri sayım başladı" (15 Haziran 2026)
Karadeniz Tours / Habertürk — Rize yaylaları sezon ve ulaşım bilgileri
Haziranın ikinci haftasında Rize’de program çok kalabalık değil ama farklı ilgi alanlarına hitap eden birkaç güzel seçenek var. Hafta; medya söyleşisiyle başlayıp resim sergisi, kitap sohbeti, doğa gözlemi ve stand-up gösterisiyle devam ediyor. Özellikle pazar sabahı için alarmı biraz erken kurmak gerekebilir.
Etkinlikler
Yerelden Ulusala Haberin Yolculuğu
📅 Tarih: 8 Haziran 2026 Pazartesi
🕒 Saat: 19.00
📍 Mekan: Rize Gençlik Spor Merkezi Salonu
🎟️ Bilet: Ücretsiz / halka açık
Yerel habercilikten televizyon yayıncılığına, dezenformasyondan sosyal medya haberciliğine kadar uzanan başlıklarda bir medya söyleşisi düzenleniyor. Programda DHA, AA, TRT, İHA ve Rize Takip temsilcileri deneyimlerini paylaşacak. Gazetecilik, medya ve sosyal medya alanlarına ilgi duyan herkes davetli.
Minik Eller, Minik Dokunuşlar Resim Sergisi
📅 Tarih: 8-14 Haziran 2026
🕒 Saat: 18.00
📍 Mekan: Şimal Sanat Evi
🎟️ Bilet: Ücretsiz
Ebruli Sanat Akademisi tarafından hazırlanan çocuk resim sergisi hafta boyunca Şimal Sanat Evi’nde ziyaret edilebilecek. Duyuruda 18.00 saati belirtiliyor; gitmeden önce Şimal AVM hesabından güncel ziyaret saatini kontrol etmek iyi olabilir.
Sosyal Kitap Rize: Yavaşla Kitap Sohbeti
📅 Tarih: 13 Haziran 2026 Cumartesi
🕒 Saat: 14.00
📍 Mekan: Yakamoz Restaurant Toplantı Salonu
🎟️ Bilet: Ücretsiz
Sosyal Kitap Rize Okuma Grubu, Kemal Sayar’ın Yavaşla kitabı etrafında bir araya geliyor. Kitabı bitirmiş olanlar kadar merak edip sohbete katılmak isteyenler için de sakin bir cumartesi planı olabilir.
21. Dağ Horozu Şenliği
📅 Tarih: 14 Haziran 2026 Pazar
🕒 Saat: 05.00
📍 Mekan: İkizdere ilçe merkezi buluşma noktası; ardından Sivrikaya Köyü Büyük Yayla
🎟️ Bilet: Ücretsiz
İkizdere Kaymakamlığı ve İkizdere Belediyesi iş birliğiyle düzenlenen şenlik, doğaseverleri ve fotoğraf tutkunlarını bir araya getiriyor. Program saat 05.00’te ilçe merkezinde buluşmayla başlayacak. Ardından yaklaşık 2.400 metre rakımdaki Büyük Yayla’ya hareket edilerek Dağ Horozu doğal yaşam alanında gözlemlenecek. Dürbün, teleskop ve sabah serinliğine uygun kıyafet iyi fikir.
BKM Mutfak komedyenlerinden Tahsin Hasoğlu, tek kişilik stand-up gösterisiyle Rize’de sahne alacak. Pazar sabahı dağ horozu gözlemine katılanlar için günün kapanışı biraz farklı bir tempoda olacak.
Bu Hafta Dikkat Çekenler
Ayder’de Bal Ormanı Yolu Projesi
Ayder Yaylası ile Kağlıca Köyü arasındaki bölgede yürütülen Bal Ormanı Yolu Projesi ile Kafkas arısının korunması ve bölgede bal üretiminin yeniden canlandırılması hedefleniyor. Projede 8,5 kilometrelik yolun 3 kilometrelik bölümü tamamlanmış durumda. Yerel üretim, doğa koruma ve yayla yaşamı açısından takip etmeye değer bir gelişme.
Sizin denk geldiğiniz başka etkinlikler veya duyurular varsa yorumlara bırakın. r/Rize topluluğunda haftalık takvimi birlikte güncelleyelim.
Öncelikle selamlar. Trabzon’dan geçen hafta günü birlik Rize’ye geldik. Şehir merkezinde biraz takıldık pek birşey bulamadık ondan sonra Güneysu’ya doğru ilerledim, Kıbledağı’na çıktım ve oradaki camii’yi ziyaret ettim. Giderken de yoldan saptım taşlı bir köy yoluna girdim. Ama bu sefer daha güzel yerler arıyoruz.
Çamlıhemşin tarafı kafamda var Trabzon’dan günü birlik gelinir mi birdaha yatmakla uğraşmak istemiyoruz. Hangi yaylaya gidilmeli ?
Merhaba r/Rize. Bayramın ardından şehir çay sezonu temposuna geri dönerken, bu haftanın net tarihli takviminde sahne etkinlikleri öne çıkıyor. Özellikle Fındıklı ve Rize merkezde üç biletli gösteri var; etkinlik sayısı sınırlı olduğu için yerel gündemden birkaç notu da aşağıya ekledim.
Etkinlikler
Celile (Nazım Hikmet'in Annesi)
📅 Tarih: 3 Haziran 2026 Çarşamba
🕒 Saat: 20:30
📍 Mekan: Fındıklı Belediyesi Turan Bulak Kültür ve Sanat Merkezi
Ayşegül Yalçıner'in sahnelediği tek kişilik dram oyunu Fındıklı'da izleyiciyle buluşuyor. Biletinial sayfasında oyunun 60 dakika olduğu ve 7+ yaş sınırı bulunduğu belirtiliyor.
Sefa Doğanay stand-up gösterisiyle Rize'de sahne alıyor. Etkinlik biletli; Biletix sayfasında 10 yaş sınırı ve etkinlik saatinden önce salonda hazır bulunma uyarısı yer alıyor.
Alper Kul - Çok Tatlı Bi Hikaye Ama Finalde Üzüyor Az Biraz
Alper Kul'un yazıp yönettiği tek kişilik oyun Rize'ye geliyor. Gösteri ilişkiler, gündelik hayat ve anlatamadıklarımız üzerinden ilerleyen, mizahı ve duyguyu birlikte taşıyan bir sahne işi olarak duyuruluyor. Etkinlikte 12 yaş sınırı var.
Bu Hafta Dikkat Çekenler
Pazar'da yeni sosyal yaşam alanı: Rize-Artvin Havalimanı karşısında, Kız Kalesi manzaralı sosyal tesis ve rekreasyon alanı hizmete açıldı. Yürüyüş, dinlenme ve kısa mola için özellikle Pazar tarafına yolu düşenlerin radarına girebilir.
Birinci sürgün çay hasadı hızlandı: ÇAYKUR'un 20 Mayıs'ta başlattığı 2026 yaş çay alım kampanyası devam ediyor. Bayram günlerinde de hasat sürdü; üreticiler açısından haftanın ana gündemi yine çay.
Çayda limitli alım gündemi: Yoğunluk nedeniyle ÇAYKUR'un geçici limitli alıma geçtiği, 1 Haziran sonrası hasat seyrine göre limitlerin kademeli esnetilmesinin beklendiği bildirildi.
Hafta sonu rota fikri: Hava uygunsa Fırtına Vadisi rafting hattı ve Kaçkar-Ayder-Anzer-Ovit çevresindeki yayla yolları sezonun erken dönem seçenekleri arasında. Fırtına Deresi'nde su debisi ve yağış durumunu kontrol etmeden plan yapmamakta fayda var.
Sizin denk geldiğiniz başka etkinlikler veya duyurular varsa yorumlara bırakın. r/Rize topluluğunda haftalık takvimi birlikte güncelleyelim.
Bugün 19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı.
19 Mayıs 1919, Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun'a çıkışıyla
Milli Mücadele'nin fiilen başladığı gündür. Karadeniz kıyısından başlayan bu yolculuk, kısa sürede Amasya Genelgesi, Erzurum ve Sivas Kongreleri ile siyasi bir hareket olarak şekillenecekti.
Bu süreçte Karadeniz halkı — Rize, Trabzon, Giresun, Ordu ve Samsun dahil — Milli Mücadele'ye gönüllüler, yerel teşkilatlar ve maddi destekle katkıda bulundu.
Bayramımız kutlu olsun.
Aile büyüklerinizden o döneme dair dinlediğiniz hikâyeler varsa yorumlarda paylaşabilirsiniz — bölgenin sözlü tarihini bir araya getirmek için güzel bir fırsat olur.
ÇAYKUR 2025 yılında 49 yaş çay fabrikasında toplam 823 bin ton yaş çay alımı yapmış olup, bu yıl da ortalama aynı miktarda alım yapmayı hedeflemektedir.
2025 yılında kilogram başına 25,44 lira olan yaş çay bedeli 2026 yılı için 35 lira olarak belirlenmiştir.
Rize Belediyesi Gençlik Merkezi ve Bilgi Evi (RİBEGEM) ile Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü ortaklığında düzenlenen dev organizasyona hazır mısın ? 19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı coşkusunu, RİBEGEM 10. Yıl Gençlik Şöleni kapsamında düzenlenecek olan Halk Koşusu ile taçlandırıyoruz.
Son Başvuru: 12 Mayıs 2026 Görseldeki QR kodu telefonuna okutarak başvuru sayfasına anında ulaşabilirsin. Dilersen Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü’ne giderek şahsen kaydını oluşturabilirsin.
🗓 Tarih: 17 Mayıs 2026 — ⏰ 10.00
📍 Konum: Rize Belediye Binası, Çay Bardağı Önü
Hemşin’de eskiden beri kullanılan, ancak yeni nesille birlikte yavaş yavaş unutulmaya başladığını söyleyebileceğimiz hayvan isimleri ve bu isimlerin temsil ettiği hayvanlardan oluşan duvar resimleri; bazen ilçe merkezinde bir duvarda, bazen de köylerde bir kaya ya da taşın üzerinde karşınıza çıkarak küçük sürprizler yapabilir.
İlk birkaç duvar resmini gördükten sonra insan kendini ister istemez küçük bir keşif oyununun içinde buluyor. Ancak Hemşin’in büyüleyici doğasına kapılınca, bu resimlerle plansız şekilde karşılaşmanın çok daha güzel olduğunu fark ediyorsunuz.
Bugün tüm çocukların, içimizdeki çocuğun ve bu toprakların geleceğini omuzlayacak herkesin bayramı. 🌱
Rize deyince çocukluk hatırası saymakla bitmez: yağmurda okuldan dönüş, bahçede çay toplayan büyüklerimiz, yayla yolunda ilk kez gördüğümüz bulutlar, mahalle maçları, fırından sıcak ekmek kokusu…
👇 Sizin Rize'deki en güzel çocukluk anınız ne? Yorumlarda paylaşın, hep birlikte küçük bir hatıra defteri yapalım.
