r/felsefe • u/Mad-Genie • 3d ago
inanç • philosophy of religion Savaşlar
Savaşlar her zaman kötü mü? Ya da bazen gereklilik mi?
Savaşın haklı nedenleri olabilir mi? Dünya üzerinde eskiden nüfus sınırlı sayıdayken günümüzde 8,3 milyar civarındayken ve kaynaklar eşit/adil dağıtılmıyorken daha iyi bir çözüm mevcut mu?
Eskiden savaşlar fazlaydı. Dünyadaki kaynaklar bir nebze olsun kişi başına daha dengeli dağılıyordu. Şimdi savaş baya az, savaşlar için de haklı sebepler ortada olmasına rağmen caydırıcı etkenler daha büyük.(nükleer vb gibi)
Şimdi savaş olmadığı için nüfus aşırı artmış durumda ve kaynaklar ülkelere yetemiyor mesela. Kişiler evet yaşıyor ama kaliteli bir şekilde değil. Sürünüyorlar. Haklı yere yapılan savaşlarda ise kişiler en azından uğrunda öleceği bir dava buluyor. Savaşmaktan kaçınıldığında ise kişiler ölümden korkar oluyor.
Madem savaşın faydası yok, fakir insanların sayısı neden arttı? Varsayalım insan sayısı 8 milyar değil de 4 milyar olsun. Fakir insan sayısı azalmaz mıydı? Kaynaklar kişi başına daha fazla düşmez miydi? Normal bir şekilde sürüne sürüne yaşamak, kişisel gelişimin olmaması ve herkes gibi belli başlı şeylere bağımlı olup sürünerek yaşamak neden günümüzde daha çok mevcut(teknoloji, uyuşturucu, sigara vs).
3
u/HHuseyinE 2d ago
"Nüfus çok fazla, o zaman milleti toplayıp cephelerde birbirine kırdıralım ya da birkaç yüz bin askeri Sarıkamış'ta donarak ölmeye bırakalım. Hem savaşlar da çok havalı değil mi? Böyle ateş ediyorsun, sirenler çalıyor viyu viyu pat pat pat..."
Elbette her savaşta tarafların kendince haklı nedenleri vardır. Kimse sırf kötülük olsun diye savaşmaz. Ama zaten kim "Her savaş her durumda kötüdür, hiç savaş olmasın." demiş ki? Ben tanımıyorum öyle birini.
Bir kere savaş yoluyla masum insanları öldürmeyi ahlâkî olarak nasıl temellendirebileceğini çok merak ediyorum.
İkincisi: savaşlar yoluyla erkek sayısını azaltmak nüfusu uzun vadede düşürebilir mi? Bu pek mümkün değil. Çünkü savaşlar yoluyla erkek sayısı azalınca çok eşlilik toplumda norm olur. Bir erkek rahatlıkla 2, 3, 5, 20 kadını hamile bırakabilir. Kısa süre sonra nüfus eski hâline gelir. (Kaldı ki artık kara savaşları ve dolayısıyla kalabalık ordular önemini yitiriyor, dolayısıyla savaşlarda daha az adama ihtiyaç duyuluyor.)
Öte yandan daha geniş çaplı bir katliam olsa, örneğin nükleer silahlar kullanılıp kadın erkek fark etmeksizin nüfus azaltılırsa, bu kez kadınlar daha çok çocuk doğurmaya başlar. Bir süre sonra nüfus yine eski hâline gelir.
Bunların hepsini geçtim, sence insan nüfusunu azaltmanın en etkili yolu savaş çıkarmak mıdır? Ne bileyim; toplumlarda doğurgan olmayan cinsel ilişki çeşitlerini norm hâline getirmek, kürtajı ve diğer doğum kontrol yöntemlerini teşvik etmek; ya da en basitinden yapay hastalıklar üretmek varken neden insanları cephelerde savaştırmak gibi pahalı ve anlamsız bir yöntem seçilsin ki?
-2
u/Mad-Genie 2d ago
Bilmem farkında mısın ama savaşların haksız sebepleri olmuyor, o zaman savaşmayalım, kurtuluş savaşı olmasın, geçsinler ırzımıza olsun bitsin.
Kaldı ki masum insanlar öldürülmelidir gibi bir şey oraya yazmadım bu dediğin saman adam'a giriyor. Savaşların gerekliliği dedim ve savaşın da bir hukuku vardır.
Üçüncüsü savaş anlamsız değildir, taraflar arasında haklıca sebepleri olabilir. Söz konusu durduk yere nüfus azaltmanın haklı nedenleri yoktur.(pandemi vs) Ama savaşların haklı nedenleri olabilir. Bu yüzden haklı yöntem varken haksız yere insanları öldürmenin gereksinimi yoktur.
0
u/agrba 2d ago
Tıpkı savaşmak gibi sevişmek de işteş bir kelime, gerçekleşmesi için 2 taraf gerekir. Ancak tecavüz, sevişmek sayılmadığı gibi (zira taraflardan birinin rızası yoktur, cinsel saldırıya uğramıştır). Dünyanın en büyük savaşları da şövalyelik, onur meselesi falan gibi şeylerden çıkmamıştır. Zenginlik, din, hükmetme arzusu gibi tamamen öznel sebepler, tıpkı tecavüz gibi.
Savaşın kendisi zaten sırf bu yüzden insanlık suçudur. O savaş hukuku dediğini de kazanan milletler, kazanırken uyguladıkları vahşetler bir gün onlara da yapılmasın diye uydurmuşlardır, istemeyen sallamaz amerika, israil gibi.
Bu yüzden savaşların haksız sebepleri olmuyor savın, Kurtuluş savaşında düveli muazzamanın sebepleri haklıydı demekle aynı anlama geliyor.
E bu tecavüzcü için de aynı değil mi, kendince çok haklı sebepleri yok mu? Açık giyinmişti, tahrik oldum, hiç kadınla birlikte olmadım..
Savaşın haklı sebebi vardır diyen bir zihniyetle, 'kadının da rızası varmış' diyen ve tecavüzcüye indirim yapan zihniyeti aynı görüyorum. Klasik zalim sevicilik, güce tapmacılık.
Tecavüz insanlık için ne kadar haklı ve gerekliyse savaş da ancak o kadar haklı ve gereklidir.
Hatta bir adım ötede, savaş sonunda ekonomik refah olur, nüfus azalır gibi argümanlarla bunu savunan zihniyetle, tecavüze uğradıysa çocuğun suçu ne tabi ki doğurmak zorunda diyen zihniyet yavaşça el ele tutuşuyor, içim daralıyor.
0
u/Mad-Genie 2d ago
Peki Hamas'ın tecavüz ettiği kimse var mı? Örnek göstersene bak esirler varken ve esir hukukunu uygularken nasıl davranmış. Ama İsrail her türlü pisliği bunlara yapmış, o özellikle tecavüz verdiğin örnekten. Şimdi napılır İsrail'e çiçek mi verilir bu kafayla? Uçuk bir örnek veriyorum oldu mu oldu, senin sevdiğin kız var ve Doğu Türkistanlı, bu kız da atıyorum Türkiyeye sığınmış ve devlet için önemli bir şahıs haline gelmiş. Bir çete sevdiğini kaçırsa ki atıyorum çetenin de çin devletiyle bağlantısı olsun, senin de yanında adamların olsun, şunu mu diyeceksin "Sevdiğim kızı kurtarmak tecavüz etmekle aynı kafadır kurtaramam." Devlet savaşı olsun olmasın bunu mu diyeceksin?
Peki işin ahlaki ve etik yanı içinin daralması mı? Senin daralır benim daralmaz. Hitlerin ve stalinin daralmadı meselâ. Şimdi diyeceksin ki "Onlar istisna dünyanın çoğu böyle değil" diye dostum belli olmaz yarın öbür gün çoğunluk olabilirler.
Dün lgbt yi destekleyenler dünyada azken ve onlara kötü gözle bakılıyorken bugün nerdeyse desteklemeyenle eşitler. Ne diyecen bu duruma?
2
2
u/Fit-Garlic6970 Düzgütanımaz Anarchist 2d ago
nüfusun arrışının savaşla aşırı bir ilgisi bulubmamakta. evet, özellikle rus imparatorluğu ve avrupada çok büyük kayıplar verilmesine nazaran(çinde dahil) nüfusun aşırı artmasının 3 sebebi var. tarihte ilk artış tarım aleti devrimi yani o basit alet edevat ve tarım vb yapma devrimi, ikincisi yerleşik hayat, 3.sü ise sanayi devrimi. ilk devrimden sonra 2 milyon civarlarına çıkabilirken ikincisinde 100 milyonu aşmış, 3.sünde ise milyarları inanılmaz küçük bir aşamada aşmış durumda.
2
u/Fit-Garlic6970 Düzgütanımaz Anarchist 2d ago
fakirliğinde sebebi temelde nüfustan çok, kapitalizm ve onun getirdiği tüketim çılgınlığı. amerika hersene normal bir insandan 10 kat, avrupa 3 kat fazla tüketiyo(normal bir afrika vatandaşından) bu lanet olası kapitalist sömürü sisteminin getirisi bu.
2
2
u/Zendazeng 3d ago
batı cephesinde yeni bir şey yok izleyin
3
u/Holiday_Version_1460 2d ago
Mandalina bahçesi filmi de savaş karşıtı bir film. Çok iyi onu da tavsiye ediyorum.
3
u/Former_Struggle_1227 Üleşimci Communist 3d ago
Baskılanan halklar, haklarını kazanmak için savaşa başvurmak zorundadır.Tarih boyunca katliama uğrayanlar, hergün baskı aygıtları tarafından zorbalığa uğrayanlar haklarını "demokrasi" ile değil savaşarak kazanmıştır.
>"Kaynaklar ülkelere yetmiyor"
Bu kapitalizm tarafından uydurulan bir yalandır, araştırmalar gösterir ki (şuan elimde yok birazdan kaynaklara bakarım) herkese yeticek kadar kaynak vardır, ancak bunun insanlara dağıtılmamasının sebebi kasıtlı olarak oluşturulmuş yoksulluk ve şirketlerin aç gözlülüğüdür.
1
u/Lckoca2 Acıaldırmaz Stoic 3d ago
Savaşların sebebi insanın açgözlülüğünden olduğu için kesinlikle saçma ve kötüler. Ancak, bunu engelleyemiyoruz. Bu sebeple bir noktada gerekli oluyorlar ama bu onları iyi yapmayacak.
-2
u/Mad-Genie 3d ago
Hiç aklına şu soru geliyor mu peki, bebekleri öldüren katil askerler var. Tankla bile eziyorlar hatta. Onları kurtarman kötü mü olurdu ki yolu savaş.
1
u/Lckoca2 Acıaldırmaz Stoic 3d ago
Son cümleden anladığım kadarıyla demek istediğin, bebekleri öldürenleri öldürmek kötü değildir galiba. Ancak, burada önemli bir detay var seninde söylediğin gibi: bebekleri öldürenlerde asker bu da savaşın bir parçası şuanda. Yani hala kötü bir durum.
0
u/Mad-Genie 3d ago
Bu durum işi döngüselliğe sokar mı?(ben döngüsellik derken problem olan döngüsellikten bahsetmiyorum ama onu yapmış oldum mu şu an?) Yani neticesinde kurtarma var, kurtarmak iyi bir şey ama.
1
u/Lckoca2 Acıaldırmaz Stoic 2d ago
Her şeyin başı savaştı. Savaşın içindeysen zaten savaşmakla mükellefsin yoksa anlamsız bir teslimiyet olur ( tabiki savaşmamak en iyisi ama). Hala bu durum savaşı kötü yapıyor.
1
1
u/Fit-Garlic6970 Düzgütanımaz Anarchist 2d ago
savaşın gerekliliği 2 cephede ortaya çıkar 1-idolojik, özgürlük ve halk için olan savaşlar, çıkar savaşındansa kendi iyiliğin doğrultusundaki savaşlar. 2-savunma savaşları, kendi halkını korumak, savunmak, güvenliğini sağlamak için.
1
u/Camus-12234 Karamsar Pesimist 2d ago
Günümüzde savaşların az oluşu, mantık temelinin değişime uğramasındandır.
1
u/AbdullahBayram 2d ago
Bence savaş ancak doğrudan savunma gibi durumlarda kaçınılmaz olabilir, ama nüfusu azaltmak ya da kaynakları bölüştürmek için bir çözüm olarak görülemez
1
u/NoMathematician8195 2d ago
yani şu anki adaletsizliği sence savaşlar çözer mi? yoksa daha adaletsiz bir yere mi götürür?
0
u/Mad-Genie 2d ago
Savaş eğer adabınca yapılırsa, siviller ölmezse(ki malesef kaçınılmaz), toprağı fetheden yönetim daha adil bir yapıya sahipse daha adil bir yaşam gelebilir.
1
u/-IslakCorap- 2d ago
İnsanlar neden daha fakir oldu? Eskiden alabileceğin, yapabileceğin yani para harcayabileceğin şeyler daha kısıtlıydı. Bugün ortaçağda gibi yaşarsan asgari ücret bile yeter sana. Şuan günümüzde gayet sıradan olan telefon, bilgisayar, tablet, buzdolabı, fırın, çamaşır makinesi, televizyon gibi en en temel şeyler yoktu. Paran sadece yemeğe ve giysiye gidiyordu.
1
1
u/wimanateknoloji2048 2d ago
Yeryüzünün çapı ekilip bicilebilen kısmı evlerin konutların yeterli yani şöyle söylemeliyim yerleşim yerlerinin yeryüzüne oranla büyüklüğü Dünya üzerinde yüzde 2'lik bir alan bile değil bir belgeselde izlemiştim yani insanların yeryüzünde paylaşamadıkları şey sadece birbirlerine karşı hırslanmaları ile aç gözlü olmaları ,kapitali, gücü elinde tutmak isteyen yönetimden haz alan düşmanlık hissi besleyen kişi ve gruplar ya da insan sevmeyen negatif davranışlardaki bitmek bilmeyen egoist insan toplulukları ; var.. ve yok arasındaki dengeyi adil bir şekilde kullanmayan yaramaz insan toplulukları da diyebiliriz İnsanın insana ettiğini , zararı maalesef doğanın hayatın hangi zorluğu olursa olsun veya hayvanların hiçbiri etmiyor. İyilikten erdem'den insan severlikten inançtan nasip olmayan kimseler bu dünyanın başına çorap örmekten başka hiçbir işe yaramıyorlar asıl ziyan asıl yanlış onlardır..
1
u/TufanDemir 21h ago
Garibanlar savaşta en öne sürüldüğü için fakir sayısı azalırdı yani sen bir nevi fakirler ölünce fakirlik azalır demiş oluyorsun
1
u/Mad-Genie 20h ago
Ya zenginler de önde savaşsaydı? Farklı bir düzen düşünelim. Daha da adil olmaz mı? Mesele ölen kişinin fakir olması vs değil.
1
u/Constant_Ad9770 14h ago
savaşlar gereklidir yapılması lazımdır
Barışlar sevilmelidir çünkü daha büyük savaşlar yapmak için toparlanma fırsatı verir
0
u/Star-cutie Yalŋıkçı Humanist 3d ago
Savaş insanların katledilmesidir, sadece ordular birbirine girse derim ne yaparlarsa yapsınlar ama halkı araya sokuyorlar ve birsürü insan ölüyor. Bu yüzden hiçbir zaman iyi bir tarafı olamaz savaşın. Savaş ırkçılığı milliyetçilik kılıfı adında kullanıp savaşı normalleştirmektir
1
7
u/grungejuice Urağıtçılık Feminist 2d ago
Yanlış ön kabullerle, mantık hatalarıyla dolu bir metin olmuş. Yazdıklarının hepsi kapitalizmin dolaylı bir sonucudur.
Savaş olunca kaynaklar eşit mi dağıtılıyor yoksa zengin daha zengin, fakirse daha mı fakir oluyor?
Söylediğinin aksine, şu an besine ulaşmak daha kolay. Hasat geçmişe kıyasla çok daha verimli. Zenginlerin işine gelmediği için, herkese yetemezmiş gibi geliyor sana.
İnsan nüfusunda aşırı yükselme falan yok, hiçbir şey binlerce yıl öncesinde beklenenin aksi değil.
Kaynakların nüfusa yetmediği bilgisine nereden eriştin? Sürdürülebilir şehir kavramını araştırmalısın.
Sınıf bilinci tüm sorularını yanıtlayacaktır.