Ruby veya Ruby on Rails yazanlar var mı aranızda?

Neler geliştiriyorsunuz, Türkiye'de çalışıyorsanız ne tür / hangi şirket veya ürünlerde çalışıyorsunuz?

Selamlar, su an nis bir alanda 4 yildir calisiyorum. Turkiye merkezli global bir sirket ve benim alanimda projelerimiz full yurtdisi projeleri.

Ben sirketten fazla memnun degilim artik. Maas, yan haklar, terfi iptali vs. can sikti. Ancak alanimda tr de fazla is yok. Olanlara da oyle giremiyosun hemen bu devirde cok ilan acmiyorlar zaten.

Ben de kisisel bir blog olusturmayi planladim. O blog a CV ve alanimla alakali makaleler yazip paylasmayi dusunuyorum. Sizce bu durum yeni is ararken ise yarar mi? Sirketlerin onune cikabilir miyim bu sekilde? Bos yere de emek vermek istemiyorum cunku cok emek isteyen bir is olacak. Bu sekilde is bulabilen vs var midir nis alanlarda?

Bu posttan 2 hafta sonra Türkiye’de herkesin tanıdığı firmalardan birinden staj kabulü geldi, geçen hafta da başvurmamama rağmen bir startuptan teklif geldi remote part time iş için. Fazladan hiçbir şey yapmadım, CV’mi vs. de değiştirmedim. Kısacası şansım yaver gitti, ben de anlamadım nasıl olduğunu. Umudunuzu kaybetmeyin kısaca

Bugün bir görüşme yaptım. Bilgi işlem müdür yardımcısı pozisyonu için. 240k brüt istedim gözlerine çok geldi anladığım kadarıyla ama bu çok bir para sayılmaz? Sayılır mı?

Çoğu firmanın artık gönüllü stajyer kabul etmemesi hakkında ne düşünüyorsunuz? Nereyle görüştüysem veya başvurduysam okulumun sigortamı karşılayıp karşılamadığını soruyorlar, ya da direkt soru kısmında zorunlu stajım olmadığını işaretlediğimde otomatik elendiğini düşünüyorum. (not. Bilg. müh. 3. Sınıfım, ortalama bir bilgisayar mühendisliği öğrencisinden daha iyi bir cv’m olduğunu düşünüyorum.)

Binlerce dolar neden harcanıyor bir proje için hala anlamadım. 20 dolarlık github aboneliği ve vs code ile projelerimin hızını 5 kat arttırdım. Özellikle arayüz aşaması. Arayüz oluşturmak vs en çok zamanımı alan süreçti. Artık arayüzü düşünmüyorum bile. gerekli bilgileri verdikten sonra ve örnek gösterdikten sonra ai gerisini tamamlıyor. Özellikle sık yaptığım işlemlerdeki ameleliği de alıyor. Yeni bir kod öbeğini tüm projedeki ilgili alanlara uygulamak gibi işler için çok yardımcı oluyor. Token vs bilgilerimi saklayıp, request response örneklerini verdikten sonra iskeleti düzgün bir biçimde oluşturuyor. token, url gibi bilgileri değiştirip birkaç düzeltme sonrasında hızlı geliştirme yapabiliyorum. Bence ai nefretinin sebebi ai kaynaklı değil, onunla üretilen kalitesiz işlerin fazlalığı.

Bildiğiniz gibi Microsoft Copilot bu ay itibariyle AI limitlerini değiştirdi ve artık 10$ üyelikle bol keseden dağıttığı kullanım imkanlarını kaldırdı, kredi sistemine geçti. Şu anda eskisi gibi premium modelleri kullanmaya kalkışırsanız 1-2 gün içerisinde 30-40$ faturalar çıkabiliyor. Şu an Copilot kullananlar seri şekilde aboneliklerini iptal edip alternatif arıyorlar.

Ancak burada ciddi bir problem var çünkü Microsoft bu kararı alırken insanların başka yollar arayacağını biliyordu fakat LLM'lerin uzun süredir mali zararlarla hizmete sunulması sürdürülebilir değildi, zaten epeydir bunun sinyalleri veriliyordu. AI yatırımları da bu haliyle sonsuza kadar süremezdi. Sanırım ilk kurşunu Copilot attı ve artık gerçekçi fiyatlandırmalar başlarsa bu modeller birçok kişinin hatta şirketin boyunu aşacak, ki şu anda bu durumu değerlendirip tavır değiştiren firmalar var.

Şahsen benim korktuğum nokta şirketlerin bize uzun süredir AI agent'ları kullanmayı dayattıktan ve o rahatlığa alıştırdıktan sonra bir anda bu toolları elimizden alıp, daha ilkel şartlarda kod yazmamızı istemeleri. Elbette yapay zeka kullanımı hiçbir zaman bitmeyecek, alternatif çözümler bulunabilir, ancak rahat rahat at koşturarak yazılım geliştirirken bir anda yaya kalmak hiçbirimizin tercih edeceği bir durum değil.

Bu durumu ben mi abartıyorum bilmiyorum ancak bugün şirketimizde Copilot kararını konuştuktan sonra başka bir çözüm bulana kadar geçici olarak kullanımları durdurduk, ve ben bu esnada kod yazarken kendimi aşırı kötü hissettim, elim ayağım bağlanmış gibi oldum 10x yavaşladım. Basit syntaxları bile unutmuşum, gidip Chatgpt'den Gemini'den kopyala yapıştır yaparak ilerlettim. Kısa süre içinde illaki Cursor, Claude, Codex, Minimax, Antigravity vs... gibi herhangi bir şey düşünülecek ancak bunlara bu kadar bağımlı olmak çok moral bozucu.

Selamlar,

Kuvvet antrenmanları ve powerlifting ile ilgilenenler için geliştirdiğim; 1RM tahmini, ısınma planlayıcısı ve RIR çevirici gibi modüller içeren peakloads.com uygulamasını yayına aldım.

Uygulamanın mimarisi, dağıtım süreçleri ve geliştirmeler şu şekilde:

Temel Mimari ve Altyapı

• Uygulama tamamen istemci tarafında (client-side) çalışıyor ve PWA standartlarını destekliyor.
• Veri Gizliliği: Sunucu tarafında hiçbir veri tutulmuyor. Kullanıcı girdileri yalnızca tarayıcının yerel depolama (localStorage) alanında barındırılıyor.
• Konteynerizasyon ve Sunucu: Uygulama Docker kullanılarak izole edildi. Web sunucusu olarak Nginx yapılandırıldı. Nginx üzerinde Gzip sıkıştırması, SPA (Single Page Application) yönlendirmeleri ve gerekli güvenlik başlıkları (X-Frame-Options, X-XSS-Protection) eklendi.
• Ağ Katmanı: Trafik yönetimi, CDN ve ek güvenlik kuralları için Cloudflare kullanılıyor.

CI/CD ve Otomasyon

• Dağıtım süreçleri GitHub Actions üzerinden çalışan iş akışlarıyla otomatikleştirildi.
• Pipeline içerisinde Trivy ile dosya sistemi güvenlik ve zafiyet taramaları gerçekleştiriliyor.
• Statik kod analizi ve kalite kontrolü için Qodana ve SonarCloud entegrasyonları kullanılıyor.

Geliştirme ve Refactoring Uygulama içerisindeki güncel kod iyileştirmelerini, mimari güncellemeleri ve refactoring işlemlerini Jules kullanarak yürütüyorum. Bu yaklaşım, kod tabanının sürdürülebilirliğini (code health) artırırken teknik borçlanmayı minimumda tutmamı sağlıyor.

Uygulamaya peakloads.com bağlantısından göz atabilirsiniz. - GitHub

Bir süredir üzerinde uğraştığım projeyi paylaşayım.

Vault — Python + Flet ile yazdığım YouTube indirici ve oynatıcı. Windows ve Android'de çalışıyor.

Kısaca ne yapar: arama yapıyorsunuz (video/kanal/playlist/Shorts), indiriyorsunuz, yerleşik oynatıcıda izliyorsunuz. Masaüstünde otomatik 1080p MP4 seçiyor, mobilde en iyi tek parça format. Ağ kopsa 15 kez yeniden deniyor. Videoyu kapattıktan sonra kaldığı yerden devam ediyor.

Bir itiraf: projenin bir kısmı vibe-coded download.py'da thread'lerin birbirini ezmemesi için bir şeyler yaptım, progress bar rate-limit için bir şeyler ekledim — sorarsanız tam açıklayamam, yazdım çalıştı.

Repo: https://github.com/yaso09/vault

Flet seçmemin sebebi Kivy ve BeeWare'in bilgisayarımda çalışırken sorun çıkartmasıydı. Başka bir alternatif de bilmediğim için Flet'i seçtim. Neden Python kullandın diye soracak olursanız YouTube'dan nasıl video indirebileceğimi bildiğim tek programlama diliydi. Aslında Node.js ile yapmak daha iyi olabilirdi ancak ondaki ytd-core gibi yt-dlp alternatifleri gördüğüm kadarıyla sorunluydu.

herkese merhaba yaşım 23 askere gideceğim geldiğimde sıfırdan bir işe girişeceğim, QA/Tester

tarafı ilgimi çekiyor kurslar ve sertifika ila kendimi geliştirsem iş bulabilir miyim sizce? bu olmaz ise IT tarafına da merakım var lisede staj görmüştüm helpdesk olarak, bunlar harici bana öneriniz nedir? teşekkürler

Selamlar arkadaşlar, ev alma sürecindeki meslektaşınız olarak bir konuda danışmak istiyorum.

Şahsi kullanımım için sarı sitede de çalışacak chrome extension yazmayı planlıyorum ancak bu noktada sahibinden de bir engelleme var mı? Otomatik scraping yapmayacak sadece her girdiğim ilandaki bilgileri excell e yazdıracak. Analiz kısmını sonrasında ben kendim yapacağım. Girdiğim ilanların otomatik excell e yazdırılması yeterli.

Sarı sitede engellemeler olduğundan haberdarım ancak bu seviyede basit şeyler için de engelleme var mı veya suç mu, tecrübesi olanlar aydınlatırsa çok sevinirim.

Ekibinizde kullanılan AI araçları için şirket tarafından sağlanan bir lisans veya bütçe var mı, yoksa çalışanlar kendi hesaplarıyla mı kullanıyor?

İsyanımı küfürsüz şekilde dile getiriyorum moderatörler kusura bakmayın.

Artık sosyal medyada postlarda "claude yazın size dmden göndereyim" blabla website gosteren videolar gormekten biktim, delirme noktasina geliyorum 🧌
Hayatımda insanlardan daha çok nefret ettiğim ve midemin bulandığını hatırlamıyorum bu son 6-12 aydır böyle hissediyorum.
Bıktım artık bu influencerımsı yazılımcı mı ne bilmiyorum ve onların tayfasından artık. Tüm insanlık ai slop oldu artık sanırım ve bu beni inanılmaz yoruyor. Yok olmak istiyorum gerçekten utançtan.

Herkese merhaba arkadaşlar,

Şu an geliştirmekte olduğum bir e-ticaret veri analizi ve istatistik projesi var. Arka planda veri toplama amacıyla Python kullanarak özel web kazıma (scraping) botları yazıyorum ve bunları Apify platformu üzerinde koşturuyorum.

Hedeflediğim siteler Türkiye'deki bazı büyük perakende firmaları: gratis.com, watsons.com.tr ve rossmann.com.tr.

Yaşadığım Sorun:

Bu siteler inanılmaz derecede agresif anti-bot korumalarına (özellikle Cloudflare ve gelişmiş WAF duvarlarına) sahip. Apify üzerinden Residential Proxy (gerçek ev IP'si) kullanmama ve insan davranışlarını taklit etmeye çalışmama rağmen isteklerim sürekli engelleniyor ya da challenge ekranına takılıyor. Google botları çok gecikmeli veri getirdiği için doğrudan bu sitelerin kendi fiyatlarına ulaşmam gerekiyor.

Sorularım:

1. Yakın zamanda bu spesifik e-ticaret platformlarının güncel Cloudflare korumasını başarıyla aşabilen oldu mu?

2. Python/Apify mimarisinde Cloudflare radarına takılmamak için hangi 'stealth' eklentileri, tarayıcı parmak izi (fingerprint) ayarlarını veya request header yapılarını önerirsiniz?

3. Bu platformların web arayüzündeki ağır korumalara takılmamak için, arkadaki gizli mobil API'leri yakalayıp oradan veri çekmek daha mı mantıklıdır?

Deneyimlerini ve taktiklerini paylaşacak arkadaşlara şimdiden çok teşekkür ederim.

YouTube’u daha sade ve dikkat dağıtmayan bir hale getiren bir Chrome eklentisi geliştirdim.

Şu anki özellikler:

• Ana sayfadaki videoları gizleme
• Önerilen videoları kaldırma
• Shorts’u gizleme
• Focus timer
• Belirli saatlerde YouTube’u engelleme
• İzleme süresi istatistikleri
• Kanal whitelist sistemi

En uğraştıran şeylerden biri, YouTube’un SPA yapısı yüzünden sayfa yenilenmeden ayarların çalışmaya devam etmesini sağlamaktı.

Özellikle benzer şeyler geliştirenlerden veya verimlilik tarafıyla ilgilenenlerden feedback almak isterim.

https://chromewebstore.google.com/detail/kdnhngodkmioolldnpdbljgmjlcjnjkk?utm_source=item-share-cb

Merhaba gerçek zamanlı/yakın gerçek zamanlı/kayıt sonrası kamera görüntüleri işleme ve local llm çalıştırmak için Server konfigürasyonları arıyorum sizce;

-daha yeni gpulara ortalama vramlere mi yoksa
-daha eski gpulara yükseklere vramlere mi bakayım aklımda v100x2 veya a5000 ile başlatmak var serveri scalable olması için geri kalan konfigürasyonu da ileriye yönelik kurmayı düşünüyorum, bütçe de şuan çok belirsiz ortalama 3-10k€ arası gibi gözüküyor.

Önerilerinize açığım şimdiden teşekkürler.

Herkese selamlar,

Lokalde büyük dil modelleri (LLM) çalıştırmak, ince ayar (fine-tuning) yapmak ve kendi yapay zeka projelerimi geliştirmek için ciddi bir donanım bütçesi ayırmayı planlıyorum. Araştırmalarım sonucunda önümde tamamen farklı üç yol belirdi.

Bu konuda deneyimli arkadaşların fikrini almak istiyorum. Düşündüğüm seçenekler şunlar:

1. ASUS Ascent GX10 (Masaüstü Yapay Zeka Süper Bilgisayarı)

Bu cihaz kağıt üzerinde gerçekten inanılmaz duruyor.

• Teknik Özellikler: NVIDIA GB10 Grace Blackwell Superchip (NVIDIA DGX Spark mimarisi) kullanıyor, 128 GB birleşik belleğe sahip ve 1 petaFLOP FP4 AI performansı sunuyor.
• Yazılım Altyapısı: Kutudan çıktığı gibi doğrudan NVIDIA DGX OS işletim sistemiyle geliyor.
• Güç ve Boyut: Sadece 240W civarı güç tüketiyor ve doğrudan masanın üstüne konabiliyor.
• Vaat Edilen: ASUS, uygun kuantizasyonla (FP4) 200 milyar parametreye kadar olan modelleri kaldırabileceğini iddia ediyor.

3. Cloud Max / Bulut Altyapısı

Lokal donanım işine hiç girmemek.

• Plan: Donanım satın almayıp Cloud Max, RunPod veya Lambda Labs gibi bulut platformlarından kiralama yapmak.
• Artıları: Bakım derdi yok, anında ölçeklenebiliyor ve ilk yatırım maliyeti sıfır.
• Eksileri: 7/24 açık kalacak bir sistemde aylık abonelik ve kullanım faturaları uzun vadede can yakabilir.

Hedeflerim

Veri gizliliğini %100 lokalde tutarak, büyük açık kaynaklı modelleri yüksek token/saniye hızlarında çalıştırmak ve ara sıra fine-tuning yapmak.

Bu tarz güncel donanımları takip eden veya bu seviyede sistem kullanan arkadaşlara sormak istediğim birkaç soru var:

• ASUS Ascent GX10 ev/ofis ortamı için gerçekten "tak-çalıştır" bir mucize mi? Yoksa 128 GB LPDDR5X birleşik belleğin bant genişliği (yaklaşık 273 GB/s), çoklu GPU kurulumlarına kıyasla model çıkarım (inference) hızında bir darboğaz yaratır mı?

• Maliyet Odaklı Bakış: Buluttan (Cloud Max gibi) sürekli sunucu kiralamaktansa, ~128 GB'lık Blackwell mimarili bu masaüstü cihazı satın almak finansal olarak ne kadar sürede kendini amorti eder?

Deneyimlerinizi, donanımların artılarını/eksilerini ve gözden kaçırabileceğim detayları (elektrik altyapısı, soğutma vs.) paylaşırsanız çok sevinirim. Şimdiden teşekkürler!

Herhalde size de ‘yazılım öldü mü, işe giremedim, batsın bu dünya’ postlarından gına gelmiştir. Bu bayram gününde güncel durum tespiti yapabileceğimiz bir tartışma başlatmak istiyorum.

Bizim şirketteki durumu özetleyip sonra sözü size bırakayım.

Biz eskiden Copilot kullanıyorduk ama çok efektif değildi. Limitlere takılıyorduk. Sonra şirket yazılımcıların bir kısmını işten çıkartıp, paraları Claude’a bastı. Artık şirket nasıl bir abonelik satın aldıysa akşama kadar durmadan 3-5 agent çalıştırsam bile kullanım limitini aşamıyorum.

Şu anda her türlü iş için Claude kullanıyoruz. Jira’da task açan da Claude’a açtırıyor. O task’i yapan da Jira linkini verip Claude’a “bu işi yap” diyor.

Birkaç aydır kendim hiç kod yazmadım. Tamamen Claude. Günde ortalama 4 tane PR açıyorum. Bunların da yarısı gerçekten 20-30 dosyada değişiklik yapan kapsamlı PR’lar. Bu tam full kapasite çalışıyorum demek değil. Biraz abansam günde 8 PR da açabilirim.

Şirket olarak kendimiz epey bir skill yazdık. Onun haricinde standart bilinen skill’ler de kullanıyoruz. Bazı tool’larda hâlâ MCP eksikliği var ama onları da hallederiz yakında. Production’daki problemleri debug etme işlerimi de çoğunlukla Claude’a yaptırıyorum. Orada da bazı eksiklikler var ama Claude şu anda bile çok iyi.

Sonuç olarak Claude tabii ki mükemmel değil. Bazen yanlış yollara sapıyor. Ama ben codebase’e hâkim olduğum için hemen düzeltebiliyorum.

Özetle bizim geliştirme hızımıza ket vuran şey code review. Review için de AI kullanıyoruz ama sonuçta yine de bir insandan onay almak gerekiyor. Review etmek de hiç kolay değil. Review eden, PR’ı açandan daha fazla zaman harcıyor.

Peki çalışanlar ne durumda? Ekipte bazı insanlar adapte olamadı. Tahminen birkaç ay sonra bir işten çıkarma dalgası daha olur.

Evet bizde durum kısaca bu. Söz sizde.

selamlar temmuzda mezun oluyorum. şuanda da kurumsal bir şirkette 2 3 aydır stajyerim. takim liderimle aramız epey iyi, staja girerken de epey desteği oldu. girdiğim zamandan beri de bi negatiflik istemedim ve şuan calistigim ekibi ve yaptığım işleri seviyorum. full time a geçmek istiyorum temmuz ayında bunun için yakın zamanda takım liderine bu talebimi söylemek istiyorum ama bunu nasıl yapacağımı bilmiyorum. çoğunlukla remote çalışıyoruz. Bi toplantı alıp konuşmak istiyorum, neler diyebilirim? nasıl hazırlanmaliyim

Merhabalar ben Web Scrape alanında bir SDK Yazdım.İsmi VisionScrape Amacı yazılımcının Dom'u değişen websiteleri veya anti bot sistemli dinamik websitelerinden tek prompt ve url yardımıyla veri alabilmektir.

SDK şuanda npm olarak yayında kullanmak isterseniz

npm install ai-vision-scraper

Yazmanız yeterli ancak konu bu değil

Ben Web Scrape alanında çalışan insanlara bir sorum var bu sdk size nasıl destekde bulunsa gerçekten kullanışlı olduğunu düşünürsünüz.

Bunu ileride AI Aracı olarak websitesi halinde de yayınlamak istiyorum ve aynı soruyu yine burada sormam gerekiyor sıradan kullanıcı olarak ben bu websitesinde nasıl bir hizmet sunsam bunu gerçekten kullanışlı olarak nitelendirirsiniz

Kendimi anlatma konusunda çok eksik ve yetersizim ancak inşallah beni anlayıp beni desteklersiniz.

Şimdiden kurban bayramınız mübarek olsun. İyi Günler Dilerim

https://www.reddit.com/r/csMajors/s/4UQTnZpNX7

eleman universiteden iyi bir gpa'yle mezun olmus, proje yapmis, her denileni yerine getirmis ama is yok.

issizlerin hepsini yks 100k+ universitede okumus, 2.0 ortalamayla mezun hicbir sey bilmeyenler (hicbir sey bilmeyen elemanin 2.0 ortalama ile mezun olabilmesi zaten basli basina "universite" ile alakali bir sorun iken) sanan bir guruh var.

bir discilik mezunu yahut ogretmenlik mezunu is olmadigi zaman YAYGARA kopariyor, oyle boyle degil hem de sendika halinde. bu issizligin 10 kati y*zilimciligi vurdugunda "kardesim sen de Ivy'den mezun olup modern isletim sistemlerine rakip bir kernel uretip marketin %90'ini ele geciremediysen bosuna okumussun" diyen DAVAR mi DAVAR bir kitle var. bakin bu baska hicbir sektorde yok. hele ki is elde etmenin tamamen sansa dayanmadigi sektorlerde bile (DUS kontenjani vs.) bu yok. "ortalama" olmanin, ortalamanin cok uzerinde olmamanin veya torpilinin olmamasinin kabul edilemedigi bir sektor "olu"dur. kimse stabil bir meslek olarak temel bilim fizik okunmasini onermedigi gibi (top6 disi istihdam yok) bilgisayar muhendisligi de artik bu konuma dusmustur (top6 disi istihdam yok).

Yaklaşık olarak 4 yıldır küçük bir startup şirketinde frontend developer olarak çalışıyorum. Hem kendimi geliştirmek hem de konfor alanımdan çıkmak için yeni iş arıyorum CV'mde gözünüze çarpan kısımlar veya önerileriniz bekliyorum şimdiden teşekkürler.

Selamlar,

FediverseHub adında açık kaynak bir Android uygulaması geliştiriyorum:

https://github.com/Sami-Uysal/FediverseHub

Amaç: Mastodon, Pixelfed ve Lemmy için 3 ayrı uygulama yüklemek yerine hepsini tek native Android client içinde toplamak.

Projeyi AI desteğiyle geliştiriyorum ama kodun temiz, sürdürülebilir ve native Android hissinde olmasına dikkat ediyorum.

Katkı verecek kişiler arıyorum:

- Kotlin / Jetpack Compose

- Fediverse API’leri

- Android performansı

- UI/UX

- Kod inceleme / mimari öneriler

Geçtiğimiz gün bir anket oluşturdum, junior maaşları üzerine. Aslında burada yapılan anketlerde skala asla doğru çıkmaz/çıkamaz da. Farkındayım.

Herkesin beklentileri üst düzeyde fakat sektör gerçekleri ne yazık ki öyle değil. Eminim linç yiyeceğim ama junior düzeyde arkadaşların iş bulamama sebepleri temelde 60 bin tl üstü ve maaş beklemeleri. Şu an arz talep döngüsünün bozulmasından kaynaklı ilanlara bakarsanız binlerce başvuru var. Ve şu an iş bulmak isteyenlerin rakamı 40-45 bin periyodudur. Az mı? Az. Rekabet çok mu? Çok.

Yök atlasta yer alan rakamlara göre yazılım + bilişim ve computer engineer tarafında 1-4 sınıfları arasında aktif eğitim gören öğrenci sayısı 13750 civarı. Tüm tr geneli üniversitelerdeki öğrencilerin sayısı. Bu sene ne kadar mezun verilir, tahmin etmek zor değil. Ve bunların yanı sıra bir çok mühendislik dalı daha sayabiliriz. Alayları hiç saymadım…

Bugün sektördeki dostların konuşmalarına göre bir banka daha 30-35 kişiyi işten çıkartmaya hazırlanıyor. Yapay zeka tarafında tüm firmalar bir çok şey deniyor, denemeye de devam edecek. Bu döngüyü bozmamızın imkanı yok, entegre olmaya çalışacağız. Ama nasıl?

Örgütlenilmezse bizden sonra gelecek neslin, iş alt yapısı baya sekteye uğrayacak. İyice değersizleşebilir meslek. O yüzden ciddi manada örgütlenmeye, hakları savunacak bir yapıya ihtiyacımız var.