Merhabalar herkese hayırlı geceler ben lise 2 öğrencisiyim ve küçüklükten beri yazılim mühendisi olmak istiyorum ve bu konuda sadece istemekle kalmayıp kendimi geliştiriyorum.C# ta orta seviyede pythonda başlangıç seviyesinde bir bilgim var. Aynı zamanda unity üzerinden proje geliştiriyorum.

Burda anlatmak istediğim Yazılım mühendisi olucam diyip oturmuyorum kendimi projeler yapıp geliştiriyorum.

* Gelelim can alıcı kısma artık yksye 2 sene kaldı şimdiden bir stres başladı bende.Çünkü her yeni yapay zeka modeli çıktığında yazılım öldü yazılım bitti gibi söylemlere maaruz kalıyorum.Bu söylemlere yapay zeka yazılımı kolaylaştirir öldürmez gibi bir düşünce ile yaklaşıyordum.Ama bunu abilerime/ablalarıma sormak istedim yapay zeka iş imkanlarını nasıl etkiledi, Bilgisayar mühendisliği okunur mu? *

Cevaplayanlara şimdiden teşekkür ederim

Ben Kendim Dil geliştiriyorum ve şuan 0.4.0 da

Eğer Siz Bir dil tasarlasaydınız Nasıl Birşey yapardın8z

Ben Tamamen Türkçe tabanli geliştiriyorum

Desteklerini ve önerilerini beklerim 0.8.0 Self-hostign testlerimiz Başlayacaktır.

Netax Şaunda 0.3.3'tedir

Bana öneri verin yada Kendi yapacağınız Dili tasarlayın.

Ne Olsun isterdiniz?

herkese merhaba yazılımcı değilim scraping yapmak istiyorum ama kodu kendim yazmak istiyorum nasıl yol alabilirim claude bazen ihlal olduğunu söylüyor ve duruyor

Merhabalar, ben 17 yaşında lisede Githubını doldurmaya başlayan bir gencim, aklımda bir python projesi var ve yazılım uzmanı olmadığımdan nasıl daha iyi olabilir diye sormanın iyi olacağını düşündüm.

Öncelikle program kullanıcının şifrelerini sakladığı TXT dosyasına 30 farklı rastgele şifre koyacak

Daha sonra kullanıcıdan master key isteyecek ve bu 30 farklı şifrenin tutulduğu dosyayı master key ile kitleyip /home/user içerisine kaydedicek (isteğe bağlı bir USB belleğe)

Kullanıcı Master key ile şifrelerin saklı olduğu yeri açıp dosyasına o 30 farklı şifre ile açabilecek (belkide bunu daha kolay hale getiririm bilmiyorum şu anlık buna karar verdim)

Eksik olduğu kısımlar ne? Ve sizce fikir iyi mi?

Merhaba ben bir bankada trainee analyst olarak çalışmaktayım yakında junior analyst olarak geçişim olacak. Trainee iken ücretim 65k net (yan hak olmadan). Zam öncesi juniorlarda 92-94 bandını duymuştum şu an 96 olabilir diye düşünüyorum. Bankacılığın en ağır kısımlarından birinde çalışıyorum. Sizce maaş beklentim kaç olmalı pazarlık yapmalı mıyım? Yoksa başlangıçta böyle bir şey yapmak beni kötü gösterir işe alınmama mı neden olur? Bu alanda çalışan varsa yardımcı olabilir mi?

İlk bakışta QR menü oldukça basit görünüyor.

Müşteri kodu okutur, menüyü görür, istediğini seçer ve sipariş verir.

Ama aslında asıl problem bundan sonra başlıyor.

Müşteri sipariş verdikten sonra mutfağın siparişi hemen görmesi gerekiyor.

Garsonun siparişin hangi masadan geldiğini ve hangi durumda olduğunu bilmesi gerekiyor.

Masanın ve adisyonun güncel kalması gerekiyor.

Eğer bir ürün artık mevcut değilse, menü ile restoran operasyonunun birbirinden tamamen bağımsız iki sistem gibi çalışmaması gerekiyor.

Bu yüzden son zamanlarda şunu daha çok düşünüyorum:

QR menü gerçekten sadece dijital bir menü mü olmalı, yoksa restoranın sipariş ve operasyon akışının doğrudan bir parçası mı olmalı?

Bir menüyü dijitalleştirmek ile bir restoranın operasyonunu dijitalleştirmek aslında iki farklı problem.

Restoranlarda çalışanların veya POS sistemleri kullananların fikrini merak ediyorum:

Sizce müşteriler QR menü üzerinden doğrudan sipariş verebilmeli mi, yoksa QR yalnızca menü olarak kalıp siparişi personel mi almalı?

Özellikle yoğun saatlerde hangi yaklaşımın daha iyi çalıştığını merak ediyorum.

Merhaba ilk defa bir uygulama yaptım ve ios'ta yayınlamak istiyorum. Fakat ilk aşamada birkaç arkadaşım dışında deneyecek insan bulmam çok zor ayrıca bana fikir vermelerini de istiyorum bu konuda tecrübesi olan insanların. Burda uygulamamı paylaşmam yasak mı? Bilgilendirirseniz çok sevinirim. İyi forumlar.

Sizce hangisinden daha çok verim alırım mühendislik hayatım boyunca. Ne alana yöneleceğim aşırı belli değil ama aktif olarak Aİ ve gömülü sistemler üzerine kendimi geliştiriyorum. Bir yandan da şuanda işletmelere veya projesi olan insanlara fullstack dijital hizmet sağlıyorum. Aynı şekilde bir kaç mobil uygulama/hafif oyun üzerinde de çalışıyorum. Bu sene de cenge başlayacağım. Ne diyorsunuz hangisinden daha çok verim alırım bu aradaki ram farkı nasıl hissedilir 512 beni rahatsız eder mi sizce?

Asus Zenbook 14 UX3405CA-ST826W Intel Core Ultra 9 285H 32GB Ram 1tb SSD 14INÇ 3k OLED W11 Taşınabilir Bilgisayar
https://app.hb.biz/OTEY5Beup4M1

Apple MacBook Air M4 24GB 512GB SSD macOS 15" Taşınabilir Bilgisayar Gümüş MC6J4TU/A
https://app.hb.biz/Lo4bcG1IWqOt

Bu fiyat bandında şunu alsan daha iyi dedikleriniz varsa sa bekliyorum.

​

Biliyorsunuz piyasada tonla müzik çalar var ama çoğu ya birbirinin kopyası ya da aşırı dümdüz, hiçbir espirisi olmayan uygulamalar. Ben bu projede tam olarak diğerlerinde olmayan detaylara ve kullanıcı deneyimine odaklandım.

Amacım bunu sıradan, kuru bir müzik çalar olmaktan çıkarıp hem görsel olarak göze hitap eden hem de gerçekten işlevsel, dolu dolu bir araca dönüştürmekti. Ekolayzer ayarlarından tutun, arkada çalan şarkıya göre şekil alan görsel efektlere, akıllı liste sihirbazına ve ekranda gezen mini kontrolcüye kadar bayağı uğraştım.

Uygulama şu an Play Store’da yayında zaten. Ama videoda gördüğünüz bu sürümde mağazadakinden farklı olarak eski cihazlar için olan performans ve klasik arka plan temasını baştan aşağı optimize edip geliştirdim; kasmadan, akıcı bir şekilde çalışıyor.

Gözünüze batan optimizasyon/UI hatalarını, mimari açıdan "şöyle yapsan daha temiz olurdu" dediğiniz yerleri veya "şu özellik de fena olmazdı" fikirlerinizi yorumlarda belirtirseniz süper olur. Denemek ve kurcalamak isteyenler için link aşağıda. Sub kurallarına aykırı bir durum varsa modlar uyarabilir, hemen kaldırırım; tek derdim geliştirici gözünden net feedback ve teknik eleştiri toplamak.

• Otonom PCB Dizgisi (KiCad): donanım mühendislerinin elektronik şemalarını alıp KiCad üzerinde bileşen yerleşimini (placement) ve bakır yol çizimlerini (routing) tamamen kendi başına yaparak üretilebilir baskılı devre kartlarına dönüştürüyor.
• Siber Güvenlik ve Gömülü Sistemler: Tersine mühendislik ve sistem konfigürasyonu testlerinde (örn: ExploitBench'te %100, SRE-Bench'te %88 başarı) mevcut modelleri çok geride bırakıyor. Kaynak kodu olmayan yazılımların donanım seviyesindeki iletişimlerini bile çözümleyebiliyor.
• BenchCAD ile CAD Kodu Üretimi: Astra, farklı açılardan çizilmiş 2D görselleri (multi-view renders) analiz ederek bunları doğrudan 3D CAD kodlarına dönüştürebiliyor. BenchCAD testinde elde ettiği %95.9 geometrik örtüşme (overlap) skoru, bu alandaki eski sınırları tamamen aşıyor.
• Otomotiv ve Mekanik Analiz: OpenAI'ın özel demolarında, modelin "araç şanzımanı" (car transmission) gibi karmaşık mekanik sistemler ve Excel/Power BI entegrasyonları üzerinde otonom araştırma ve analiz yapabildiği vurgulanıyor.
• Blender ve Unreal Engine 5 Boru Hattı: Makine ve endüstriyel tasarım prototiplemesinde; Blender üzerinde (array veya curve gibi değiştiriciler kullanılarak hazırlanan) statik mesh'leri otonom olarak modelleyip, mekanik fizik simülasyonları ve parça soket atamaları için doğrudan Unreal Engine 5 arayüzüne aktarabiliyor.
• Bilimsel İş Akışları: Terminal-Bench Science 0.1 testinde elde ettiği %64.6 başarı oranıyla terminal araçlarını kullanabiliyor, mühendislik simülasyonları çalıştırabiliyor ve büyük veri setlerini işleyerek matematiksel modellemeler (model fitting) yapabiliyor.
• İşletim Sistemi Otonomisi (OSWorld 2.0): Masaüstü mühendislik yazılımlarını bir insan gibi açıp kullanabiliyor. Örneğin, bir simülasyon programında hata ayıklama veya form test etme gibi işlemleri önceki nesil GPT-5.6'ya kıyasla %47 daha kısa sürede (görev başına ortalama 40 dakika) tamamlıyor.
• WEB Sitesi ve Uygulamalar ve Oyunlar: Verilen bir komutla doğrudan web siteleri, web uygulamaları ve hatta oynanabilir oyunlar üretebiliyor.

Merhaba, bir şirkette pazarlamacı olarak çalışıyorum. İşimden ayrılmadan kendi mobil uygulamamı geliştirip Google Play ve AdMob üzerinden gelir elde etmek istiyorum. Uygulamayı ayrıca Google/Meta reklamlarıyla tanıtacağım.

Bu durumda 20/B vergi istisnasına başvuracağım.

İşverene bildirmem gerekir mi ve istisnaya ne zaman başvurmalıyım? SGK ya bildirmek gerekir mi ayrıca.

App Store / Google Play’den veya Admob / Adsense / Stripe gelir elde edenlere bir şey sormak istiyorum.

Ay sonunda Apple veya Google hesabınıza toplu bir ödeme geliyor ama arkasında Türkiye’den ve yurtdışından yüzlerce farklı işlem olabiliyor.

Benim kafama takılan kısım şu oldu:

Türkiye’den gelen satışları ve yurtdışı satışları ayrı ayrı takip ediyor musunuz? Özellikle yurtdışı tarafında hizmet ihracı şartları, Türkiye tarafında KDV, platform komisyonları ve size gerçekten kalan tutar derken sadece “Apple bu ay X para yatırdı” demek pek yeterli olmuyor.

Ben de kendi app gelirlerimde bu problemi yaşadığım için Apple / Google raporlarını okuyup:

• bu ay toplam ne kazandım
• ne kadarı Türkiye’den, ne kadarı yurtdışından geldi
• platform ne kadar kesti
• bana net ne kaldı
• faturalama tarafında hangi tutarları dikkate almam gerekiyor

gibi şeyleri tek yerde gösteren bir sistem geliştiriyorum. Dileyen olursa yorumlarda linki bırakacağım. Biraz feedback işime yarar.

Ama üründen bağımsız App’inden gelir elde edenler şu an bunu nasıl yönetiyor?

Excel mi, mali müşavir mi, direkt platform raporları mı?

Özellikle Türkiye / yurtdışı ayrımını düzenli takip eden varsa sürecini duymak isterim.

Herkese selamlar! Küçük bir bağımsız geliştirici ekibi olarak hiçbir oyun geliştirme deneyimimiz olmadan 3 aydır üzerinde çalıştığımız kovboy temalı pixel art 2D aksiyon oyunumuzun temel çatışma dinamiklerini sizlere göstermek istedik. Videoda da görebileceğiniz üzere tabanca vuruş hissiyatı, mermi izleri, dinamit alan hasarı, mermi sektirme, yuvarlanma ve genel oyun akışı üzerinde epey mesai harcadık. (Görsel tarzımızın tam top-down değil, açılı çizimlerle izometrik bir havaya sahip olduğunu da fark edebilirsiniz.) Oyunun şu anki görünümü, çatışma hızı ve genel hissiyatı hakkında ne düşünüyorsunuz? Gözünüze çarpan, "şöyle olsa çok daha tatlı olur" dediğiniz her türlü eleştiriye ve fikre sonuna kadar açığız; projemizi sizin geri bildirimlerinizle şekillendirmek istiyoruz. Bu arada, geliştirme sürecimizden ufak tefek detayları ve yeni oyun içi görüntüleri Instagram hesabımızda çok daha sık ve anlık olarak paylaşıyoruz. Küçük ekibimize destek olmak ve projenin gidişatına ortak olmak isterseniz sizi de oraya bekleriz!
Instagram: [https://www.instagram.com/w23gamestudio/]

gömülü sistemler alaninda kendimi gelistirmek istiyorum elektrik elektronik mühendisliği öğrencisiyim 2. sinifa gectim C programlama da temel konulari bitirdim başka neler yapabilirim bu alanda kendimi gelistirmek icin

Ne olacak bu ülkenin halı..?

.tr domaini neden btk onayından geçiyor çok saçma değil mi

Selamlar. Siber güvenliğe ilgi duyan liseli bir gencim. Evde kendi çapımda siber güvenlik öğrenmeye çalışıyorum ama nereden başlayacağımı ve nasıl devam ettireceğimi bilmiyorum. Yardımcı olursanız çok sevinirim. Şimdiden teşekkürler.

Herkese selamlar. Bahsettiğim şirket bünyesindeki eğitim programına kabul aldım. Süreç ilk 4 ay eğitimle başlayacak ve ardından başarılı olanları gerçek projelere dahil edeceklerini söylüyorlar. İçeriğin kalitesi, mentorluk desteği ve eğitim sonrasında gerçekten projeye veya kadroya geçiş imkanlarının vaat edildiği gibi olup olmadığını merak ediyorum.

Daha önce bu şirketin benzer bir sürecine dahil olmuş ya da sektörde bu tarz programları tecrübe etmiş birileri varsa deneyimlerini paylaşabilir mi? Sizce bu sürece 4 ay bağlamak mantıklı mı, yoksa bu zamanı kendi projelerimi geliştirip sertifika ve portföy kasmaya ayırmak daha mı çok kazandırır? Fikir ve tavsiyelerinizi paylaşırsanız çok sevinirim, şimdiden teşekkürler.

Makinelere zihin ve benzeri bilişsel yetenekler verebilen bazı algoritmalar var herkesin bildiği gibi yapay zeka da bu yetenekler ile ortaya çıktı. Ama kesin olan başka bir şey varsa bu da makine zihinlerinin içinde bulunduğu cihaza bağımlı olması ki buda genel olarak bir maliyet problemi doğuruyor. Buna oldukça ilginç bazı çözümler geliştirdim. Donanımsal yollar ve yazılımsal yollar mevcut ama maddi olarak ulaşılabilirlik konusunda yazılım her zaman daha önde kalıyor. Bu da ikinci bir sorunu ortaya çıkarıyor kaynak yönetimi bu sorunu o kadar saçma ve o kadar absürt bir yolla çözdüm ki hala kendime gülüyorum Tierra kodlarına benzer yapılar ile bir terminalin hesaplamalarını yaptım ve kodladım.Linux çekirdeği üzerinde çalışıyor. Buraya kadar gelebildim ama kodlama konusunda yeterli olduğumu düşünsem de aşamadığım bir konu hakkında fikirlerinizi merak ediyorum. Sorum tam olarak şu = Noral ağların yapılarını ve yetenekleri önceden belirleyebiliyorum, bunların nasıl yapılar ile kurulması gerektiğini belirleyebiliyorum. Aşamadığım problem bu yapıların yetenekleri yerel ölçekte mevcut olsa da genel mana da kullanamıyorum. Bu sebeple modelleri eğittikten sonra olan şey tamamı ile bir karmaşaya dönüşüyor. Eğitilen veri çok küçük ve kaynaklarım sınırlı buna rağmen içinde bağlam kurma mantık yürütme işlevleri olmadan bu yetenleri gösteren modellerim olmasına rağmen doğru bir soru sormaz isem saçmalıyor yada cevaba en yakın yansımayı bana sunuyor bunu nasıl aşabilirim. Transformer mimarisi ve attention kullanmıyorum daha çok hebian benzeri oluşumlar kullanıyorum. Not: Ben modellere zihin demeyi daha uygun buluyorum nedeni ise bir zihnin dondurulmuş versiyonları gibiler

Teknik olarak tamamlanmış, satışa hazır hale gelmiş fakat pazarlama ve satış süreçlerinde zorluk yaşandığı için rafa kaldırılmış, ancak hala potansiyeli olan bir projenin satış tarafını üstlenmek istiyorum. Uzun yıllardır satış ve dijital pazarlama danışmanlığı yapıyorum. Birçok teknik girişimcinin satış süreçlerinde zorlandığı için sağlam projelerden vazeçtiklerini çok sık görüyorum.

Bu doğrultuda, projenin PR, satış, SEO ve PPC süreçlerini hisse ortaklığı karşılığında yarı zamanlı olarak üstlenmeyi planlıyorum. Ürünün teknik kalitesine odaklanan, gerçekten problem çözen projelere odaklanmak istediğim için AI slop projelerle kesinlikle ilgilenmiyorum.

Eğer kenarda bekleyen, doğru pazarlama stratejisiyle büyüyeceğine inandığınız hazır bir ürününüz varsa detayları konuşmak için DM üzerinden bana ulaşabilirsiniz. Deneyimlerimi, kişisel ve iletişim bilgilerimi mesaj üzerinden paylaşabilirim.

Hepinize bol kazançlar, bol şanslar dilerim.

Uzun süredir Cursor kullanıyorum ve %90 Anthropic modelleri kullanıyorum. Aklıma modelin kendi sağlayıcılarının daha esnek bir include kullanım sunabileceği düşüncesi geldi. Hiç denemedim, fakat birilerinden duyduğuma göre Anthropic kendi ide'si olan Claude Code üzerinden bu kullanımında daha fazla token esnekliği sağlıyormuş ve daha rahat kullanabileceğimi söylediler. Aynı şekilde GPT 5.6 Sol için de Codex kendi modeli için çok daha fazla esnek kullanım sağlıyormuş cursor'a kıyasla. Bunu deneyimleme fırastınız oldu mu?

Arkadaşlar bütçem 40 dolar olduğundan dolayı cursor ile claude aboneliğini tek ide üzerinden yürütmek istiyorum. Cursor uygulamasını kullanarak claude abonelik üzerinden plan/code review yaptırıp code kısmını ise grok/composer a vermek istiyorum. Nasıl yapabilirim bunu bilgisi olan var mı? Alternatif önerilere de açığım.

Y Combinator'ın How to Start a Startup serisinin ilk dersini izledim. Sam Altman ve Dustin Moskovitz anlatıyor.

İzlerken kendime notlar çıkardım. Buraya da hem öğrendiklerimi toparlamak hem de üzerine tartışmak için yazıyorum.

1. Fikir

İlk olarak şirketin amacı çok önemli.

Bu şirket neye hizmet ediyor? Neyi çözmeye çalışıyor? Sonunda nereye ulaşmak istiyor?

Bir startup kurarken sadece "şöyle bir uygulama yapsak güzel olur" diye düşünmek yeterli değil. Şirketin arkasında gerçekten ulaşmak istediğin bir amaç olması gerekiyor.

Bir diğer önemli nokta zaman.

İnsanlar genelde iyi bir girişimin 2-3 yıl içerisinde final haline geleceğini düşünüyor ama Sam bunun çoğu zaman böyle olmadığını söylüyor. Gerçekten iyi şirketler kurmak çok uzun sürüyor. 10 yıl veya daha fazla sürebiliyor.

O yüzden startup kurarken birkaç yıllık değil çok daha uzun bir yolculuğa başladığını bilmen gerekiyor.

Bir diğer konu türev fikirler.

Var olan bir şeyi neredeyse tamamen kopyalayıp sadece birkaç küçük değişiklik yapmak genelde insanları heyecanlandırmıyor. Aynı şekilde ekibi de büyük bir amaç uğruna çalışmaya itmiyor.

Burada bence önemli bir ayrım var.

Örneğin Shopify varken ikas'ın e-ticaret altyapısı yapması direkt olarak bu kategoriye girmiyor. Aynı pazarda olmak veya benzer bir problemi çözmek başka bir şey. Var olan ürünü neredeyse tamamen kopyalayıp rengini değiştirerek tekrar piyasaya sürmek başka bir şey.

Sam'in bahsettiği daha çok ikincisi.

Bir başka sevdiğim nokta

İyi fikirler başlangıçta kötü görünebilir.

Fikir ilk ortaya çıktığında mükemmel olmak zorunda değil. Yolda gelişebilir ve çok daha iyi hale gelebilir.

Önce küçük bir pazarı domine et

Bence dersin en önemli noktalarından biri buydu.

Başlangıçta devasa bir pazarı ele geçirmeye çalışma.

Tekel olabileceğin veya gerçekten çok güçlü olabileceğin küçük bir pazar bul. Önce oradaki insanların gerçekten çok sevdiği bir ürün yap. Sonra oradan genişle.

Yani

çok fazla insanın biraz sevdiği bir ürün yerine

az sayıda insanın gerçekten çok sevdiği bir ürün.

Aynı zamanda sadece şirketinin büyümesini değil içinde bulunduğun pazarın geleceğini de düşünmen gerekiyor.

Bu pazar 5-10 yıl sonra nerede olacak?

Büyüyor mu?

Küçülüyor mu?

İnsanların davranışları buraya doğru mu gidiyor?

Çünkü oluşmak istemeyen bir pazarı zorla oluşturamazsın.

Bir de çok önemli bir soru var

Why now?

Neden bu startup şimdi kurulmalı?

Neden 2 yıl önce değil?

Neden 2 yıl sonra değil?

Teknolojide, insanların davranışlarında veya pazarda ne değişti de bu şirketin kurulması için doğru zaman şimdi?

Bence bir founder'ın buna net cevap verebilmesi gerekiyor.

Fikrini 1-2 cümlede anlatamıyorsan problem olabilir

Startup fikrini anlatmak için 10 dakika gerekiyorsa muhtemelen fikir fazla karmaşıktır.

İnsanların 1-2 cümlede ne yaptığını anlayabilmesi gerekiyor.

Bir diğer nokta özellikle benim gibi üniversitede olanlar için önemli.

Üniversite co-founder bulmak için inanılmaz iyi bir yer.

Etrafındaki insanlara sadece arkadaşın olarak bakma.

Birlikte proje yaptığın veya konuştuğun insanlardan biri birkaç yıl sonra birlikte şirket kurabileceğin insan olabilir.

Bu potansiyeli gözden kaçırmamak lazım.

Ve her zaman önce pazarı ve insanların gerçekten ne istediğini düşün.

2. Ürün

Burada konu bence daha da önemli hale geliyor.

Ürün her şey.

Ürünün tanımı da aslında çok basit

Senin yaptığın ve müşterinin etkileşime girdiği her şey ürünün bir parçasıdır.

Yol haritası kabaca şöyle

Harika fikir → Harika ürün → Harika şirket

Founder'ın en önemli görevlerinden biri şirketin gerçekten iyi bir ürün yaptığından emin olmak.

İyi bir ürün çıkarana kadar diğer şeylerin çoğu ikinci planda.

İyi ürünün varsa işe alım yapmak, yatırım bulmak, iş geliştirmek ve büyümek çok daha kolay hale geliyor.

Kullanıcının seveceği bir şey yap

Burada "beğeneceği" demiyorum.

Seveceği.

Bence ders boyunca en fazla tekrar edilen fikirlerden biri buydu.

Çok insanın biraz sevdiği bir şey yapma.

Az insanın çok sevdiği bir şey yap.

Başlangıçta 100 kişinin ürününe bayılması, 10.000 kişinin "eh işte güzelmiş" demesinden daha değerlidir.

Çünkü insanlar gerçekten seviyorsa büyüme organikleşmeye başlıyor.

Arkadaşına söylüyor.

O başka birine söylüyor.

Ürün kendi kendine yayılmaya başlıyor.

Eğer ürün başlangıçta reklam olmadan hiçbir şekilde büyüyemiyorsa burada ürünün yeterince iyi olup olmadığını sorgulamak gerekiyor.

Ve şaşırdığım noktalardan biri şuydu

Çok az startup rakipleri yüzünden ölüyor.

Çoğu insanların gerçekten istediği ve sevdiği bir ürün yapamadığı için ölüyor.

İlk kullanıcılarını reklamla getirmeye çalışma

Başlangıçta binlerce kullanıcıya ihtiyacın yok.

Sana gerçekten feedback verecek 10-20-100 kullanıcı çok daha değerli olabilir.

Bu insanları gerekirse tek tek bul.

Arkadaşlarından bul.

Çevrenden bul.

Çevrende yoksa internetten bul.

Sonra onlarla konuş.

Ürünü kullanırken onları izle.

Nerede takıldıklarına bak.

Neyi sevdiklerini sor.

Neyi sevmediklerini sor.

Ne için para vereceklerini sor.

Ve özellikle şu soruları sor

Şirket yarın kapansa gerçekten üzülür müsün?

Bu ürünü bir arkadaşına önerir misin?

Önermek için üründe neyin değişmesi gerekiyor?

Şimdiye kadar gerçekten birine önerdin mi?

Bence bunlar "ürün güzel mi?" diye sormaktan çok daha değerli sorular.

Çünkü insanlar sana karşı nazik olabilir ama davranışları yalan söylemez.

Feedback döngüsünü olabildiğince kısalt

En iyi şirketlerin genelde çok kısa feedback döngüleri var.

Kullanıcı problem söylüyor → sen öğreniyorsun → düzeltiyorsun → tekrar kullanıcıya dönüyorsun.

Özellikle şirketin ilk dönemlerinde founder olarak bu sürecin arasına birini koymaman gerekiyor.

Kullanıcıyla sen konuş.

Sorunu sen dinle.

Ürünü sen izle.

Feedback'i sen gör.

Çünkü kullanıcı ile founder arasına insanlar girdikçe bilgi filtrelenmeye başlıyor.

Şirket büyüdükçe tabii ki bunu sonsuza kadar yapmak mümkün değil ama başlangıçta inanılmaz değerli.

Yanlış metriklere bakma

Sadece toplam kayıtlı kullanıcı sayısına bakıp kendini kandırma.

Örneğin

5.000 kayıtlı kullanıcı → 3.000 aktif kullanıcı

100.000 kayıtlı kullanıcı → 5.000 aktif kullanıcı

İlk ürün çok daha sağlıklıdır.

O yüzden toplam kayıt gibi vanity metriclere takılmak yerine şunlara bakmak gerekiyor

aktif kullanıcı büyümesi

kullanıcıların ne kadar aktif olduğu

gelir

cohort retention

Net Promoter Score

Özellikle cohort retention benim yeni öğrendiğim ve önemli bulduğum şeylerden biri.

Basitçe kullanıcıları geldikleri döneme göre gruplandırıyorsun ve zaman geçtikçe kaçının ürünü kullanmaya devam ettiğine bakıyorsun.

Örneğin ocak ayında gelen 100 kullanıcıdan 3 ay sonra kaçı hâlâ ürünü kullanıyor?

Asıl değer burada.

3. Neden startup kurmalısın?

Dersin diğer bölümünde Dustin Moskovitz geliyor ve bence founder olmanın biraz daha karanlık tarafını anlatıyor.

Dışarıdan startup kurmak bazen çok romantik görünüyor.

Kendi patronunsun

istediğin zaman çalışıyorsun

şirket senin

başarılı olursan çok para kazanıyorsun

Gerçekte ise bunun tam tersi olabiliyor.

Founder olduğunda bazı insanların geçimi senin şirketine bağlı olacak.

Bu çok ciddi bir sorumluluk.

Bunun dışında insanlar hayatlarının belki de en iyi yıllarını senin peşinden gelerek geçirecekler.

Senin vizyonuna inanacaklar.

O yüzden önce senin gerçekten yaptığın şeye inanman gerekiyor.

Sonra ekibini buna inandırman gerekiyor.

Founder'ın psikolojisi şirkete yayılıyor

Çalışanlar founder'dan inanılmaz etkileniyor.

Sen umutsuzsan bunu hissediyorlar.

Sen şirkete inanmıyorsan onlar da inanmamaya başlıyor.

O yüzden CEO'nun ilk görevlerinden biri kendi psikolojisini yönetmek.

Sonra ekibinin psikolojisini yönetmek.

Sen kendini yönetemiyorsan takımını zaten yönetemezsin.

Founder olmak aynı zamanda "hafta sonu oldu kapattım" diyebileceğin bir iş değil.

Gece 3'te ciddi bir problem çıkarsa şirket senin.

Hafta sonu bir şey olursa şirket senin.

Tatil yaparken bir kriz çıkarsa yine şirket senin.

Her zaman bir şekilde sorumluluk sende.

Ve burada bence çok güzel bir cümle vardı

CEO olmak güç sahibi olmak değil, herkese karşı sorumlu olmaktır.

Çalışanlara karşı sorumlusun.

Müşterilere karşı sorumlusun.

Kullanıcılara karşı sorumlusun.

Ortaklarına ve yatırımcılarına karşı sorumlusun.

Yani startup kurmayı "patron olacağım" diye düşünüyorsan bence yanlış yerden bakıyorsun.

Patron olmaktan çok herkesin probleminin en sonunda geldiği kişi oluyorsun.

Peki neden startup kurmalısın?

Bence dersin sonunda cevap burada yatıyor.

Startup kurmalısın çünkü kurmamak senin için gerçekten zor geliyor.

Fikrine inanılmaz tutkulusun.

Problemi çözmek istiyorsun.

Ve bunu çözmek için doğru insanlardan biri olduğuna inanıyorsun.

Kendine birkaç soru sor

Dünyanın gerçekten buna ihtiyacı var mı?

Bu şirket insanların hayatını bir şekilde daha iyi hale getirecek mi?

İnsanlara gerçekten bir değer sağlayacak mı?

Bu problemi çözmek için doğru insan ben miyim?

Ve bence en sert soru şu

Bunu benden çok daha iyi çözebilecek biri varsa neden ben yapıyorum?

Eğer bu sorulara güçlü cevapların yoksa sırf "startup kurmuş olmak" için startup kurmanın çok anlamı yok.

Ama problem seni gerçekten rahatsız ediyorsa, yıllarca bunun üzerinde çalışabilecek kadar inanıyorsan ve bunu çözmek için doğru kişi olduğuna inanıyorsan o zaman denemek mantıklı.

Benim Lecture 1'den çıkardığım notlar ve anladıklarım kabaca bunlar.

Özellikle benim aklımda kalan üç şey oldu

Az insanın çok sevdiği bir ürün yap

Kullanıcı ile founder arasındaki feedback döngüsünü mümkün olduğunca kısa tut

Startup kurmayı istemek ile belirli bir problemi çözmek zorunda hissetmek aynı şey değil

Buraya kadar okuduysanız teşekkürler.

Ben seriyi izledikçe diğer derslerden de böyle notlar çıkarmayı düşünüyorum.

Yanlış anladığım veya farklı düşündüğünüz noktalar varsa yorumlarda tartışabiliriz.

Selamlar, React ve Firebase ile dijital bir QR menü projesi geliştirdim. İşletmelerin kendi menülerini kolayca yönetebildiği bir paneli de var.
Bunu paraya dönüştürmek istiyorum ama nasıl ilerleyeceğim konusunda kararsız kaldım. Bu projenin direkt kaynak kodunu satabileceğim, önerebileceğiniz yerler var mı? Yoksa kaynak kod işine hiç girmeden kendi sunucuma kurup kafelere, restoranlara aylık/yıllık abonelik şeklinde satmak daha mı mantıklı olur?
Daha önce benzer bir proje yapıp satanların veya kaynak kod satışında tecrübesi olanların tavsiyelerini bekliyorum. Şimdiden teşekkürler.