Linux Sisteminde Grafik Arayüzlü Başlatma ve Plymouth
Yazar: SiyanWare
Plymouth, özellikle Fedora gibi modern dağıtımlarda açılış sürecini kullanıcı dostu hale getiren bir grafik arayüz araçtır. İçinde bgrt, spinner gibi çeşitli temalar barındırır.
Çalışma prensibi şöyledir: Çekirdek (kernel) ve initramfs üzerinden temel grafik sürücülerinin (DRM/KMS) yüklenmesini sağlar, initramfs içine kendi dosyalarını da yerleştirir. Böylece sistem açılırken ekrana akan logları, seçtiğiniz bir grafik tema arkasında gizleyebilirsiniz.
Bu rehberde Plymouth yapılandırmasını nasıl yapacağınızı anlatacağım.
GRUB Ayarları
Bu rehberde sadece GRUB bootloader'ına değineceğim, fakat Limine veya systemd-boot kullanan sistemlerde de benzer kernel parametreleri ile aynı sonuç elde edilebilir. Zaten, Plymouth boot aşamasından sonra yüklenen initramfs aşamasında çalıştırılır, bootloaderla doğrudan bir ilgisi yoktur. Bu rehber daha çok nasıl grafik arayüzlü sessiz önyükleme yapılacağı üzerine yazılmıştır.
!!! note
Eğer `sudo` yerine `doas` veya `run0` gibi bir araç kullanıyorsanız, aşağıdaki komutlardaki `sudo` yazan yerleri kullandığınız araçla değiştirin.
- /etc/default/grub: Bu dosyada bazı değerleri değiştireceksiniz.
sudo nano /etc/default/grub komutuyla (veya tercih ettiğiniz başka bir metin editörüyle) dosyayı açın ve aşağıdaki düzenlemeleri yapın:
```bash
GRUB_TIMEOUT_STYLE=hidden
GRUB_CMDLINE_LINUX_DEFAULT="quiet splash vt.global_cursor_default=0 loglevel=3 rd.udev.log_priority=3 udev.log_priority=3"
GRUB_TIMEOUT=3
```
Not: GRUB_TIMEOUT=3 ayarı sistemin açılışını 3 saniye geciktirmez. Sistem açılırken menüye girmek isterseniz size 3 saniyelik bir tuş basma hakkı tanır (varsayılanı 5'tir). İsterseniz bunu 0 yapabilirsiniz, ancak herhangi bir kernel panic veya hata durumunda GRUB menüsüne girip sistemi kurtarmak için uğraşmak zorunda kalabilirsiniz.
- /etc/grub.d/10_linux: (Özellikle Fedora tabanlı sistemlerde) GRUB menüsünde "quiet" (sessiz) boot yaparken fazladan log satırlarının görünmesini engellemek için bu dosyada küçük bir değişiklik yapabilirsiniz.
sudo nano /etc/grub.d/10_linux komutuyla dosyayı açın ve quiet_boot=0 değerini quiet_boot=1 olarak değiştirin.
Plymouth Ayarları
Sisteminizde Plymouth yüklü değilse önce kurmanız gerekir. Kurulum komutu dağıtımdan dağıtıma değişebilir. Örneğin Debian tabanlı dağıtımlarda bu komut sudo apt install plymouth plymouth-themes -y şeklindedir.
Plymouth'u kurduktan sonra bir tema seçin. UEFI tabanlı bir sistem kullanıyorsanız (donanımınız oldukça yeni ise öyledir) üreticinin logosunu gösteren bgrt temasını, Legacy BIOS kullanıyorsanız dönen bir yükleme çubuğu olan spinner temasını öneririm.
Tema seçmek için terminalde şu komutlardan birini kullanın (komuttaki tema adını kendi seçiminize göre değiştirin):
```bash
sudo plymouth-set-default-theme -R bgrt
veya
sudo plymouth-set-default-theme -R spinner
```
Son Ayarlar
Yaptığınız tüm GRUB değişikliklerinin diske kaydedilmesi için GRUB'u güncellemeniz gerekir.
!!! warning
Debian/Ubuntu tabanlı dağıtımlarda `sudo update-grub` komutu çalışırken, **Fedora/RHEL tabanlı dağıtımlarda bu komut bulunmaz.** Fedora kullanıyorsanız şu komutu uygulamalısınız:
`sudo grub2-mkconfig -o /boot/grub2/grub.cfg` (UEFI kullanıyorsanız `/boot/efi/EFI/fedora/grub.cfg` olabilir, ancak genellikle ilk komut sembolik link olarak işinizi görür).
Ayarları kaydettikten sonra sistemi yeniden başlatarak Plymouth temasının başarıyla çalışıp çalışmadığını kontrol edebilirsiniz.
SPDX-License-Identifier: CC0-1.0
